Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem pracy? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zakres uznania inspektora pracy – część 2

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 2012-04-06

W artykule autor kontynuuje omawianie problematyki uznania inspektora pracy w zakresie podejmowanych czynności kontrolnych i pokontrolnych, w strukturze którego umiejscowione jest również tzw. typowe uznanie administracyjne.

Zgodnie z art. 19 pkt 1 ustawy o PIP okręgowy inspektor pracy kieruje działalnością okręgowego inspektoratu pracy, sprawuje nadzór nad działalnością inspektorów pracy oraz koordynuje ich działania (art. 19 pkt 1 ustawy o PIP).

W pierwszej części omówiłem skutki wynikające z powyższego postanowienia w zakresie kierowania i nadzorowania działalności inspektorów pracy w aspekcie ich niezależności.

W ramach funkcji nadzorczej pełnionej przez okręgowego inspektora pracy mieści się także rozpatrywanie skarg na działalność inspektorów pracy. To znaczy – badanie, czy czynności kontrolno-nadzorcze wykonywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Ten zakres kompetencji nie oznacza jednak wkraczania w merytoryczne kompetencje inspektora pracy, lecz polega na ocenie z punktu widzenia organu II instancji PIP poprawności czynności kontrolnych i pokontrolnych organu I instancji.

W ramach tej kompetencji okręgowy inspektor pracy może np. zlecić kolejną kontrolę u pracodawcy, jeżeli poprzednio przeprowadzona, jego zdaniem, nie spowodowała zbadania wszystkich spraw w strukturze jej zakresu przedmiotowego.

Rozpatrywanie skarg na działalność danego inspektora pracy zmusza oczywiście okręgowego inspektora pracy do odpowiedniego zastosowania w tej procedurze ogólnych zasad wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Mam tutaj na myśli art. 24 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje okoliczności, w jakich winno dojść do wyłączenia pracownika z danego postępowania administracyjnego.

Pierwszy z tych przepisów przewiduje, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Jeżeli zatem skarga na czynności inspektora pracy dotyczy wydanej przez niego decyzji administracyjnej, wówczas – ze względu na specyfikę struktury organizacyjnej PIP – okręgowy inspektor pracy powinien wyznaczyć do ponownego rozstrzygnięcia innego inspektora pracy aniżeli ten, który wydał poprzednią decyzję.

Przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. przewiduje natomiast, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu z udziału w postępowaniu w sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe.

Pod pojęciem dochodzenia służbowego należy rozumieć rozpatrywanie skargi na czynności np. kontrolne inspektora pracy. Oznacza to, że jeżeli w wyniku rozpatrzenia skargi okaże się, iż niezbędne jest przeprowadzenie kolejnej kontroli u pracodawcy, wówczas okręgowy inspektor pracy powinien do przeprowadzenia tej kontroli wyznaczyć innego inspektora pracy aniżeli ten, który przeprowadzał poprzednią kontrolę.

Art. 24 § 1 K.p.a. posługuje się pojęciem pracownika danego organu administracji, podczas gdy w przypadku Państwowej Inspekcji Pracy mamy do czynienia z organem administracji publicznej w każdym działaniu danego inspektora pracy.

Zważywszy na to, że każdy inspektor pracy, działający w ramach właściwości określonego okręgowego inspektoratu pracy, jest właściwy do załatwienia sprawy i równorzędny pod względem administracyjno-prawnym innemu inspektorowi pracy tego okręgu, dlatego w przypadku PIP mamy do czynienia z wyłączeniem pracownika, który jest jednocześnie organem administracji publicznej.

Teraz przechodzę do analizy pojęcia koordynacji działań inspektorów pracy.

Koordynacja działań inspektorów pracy oznacza w szczególności odpowiednie organizacyjne czuwanie nad tym, aby planowane przez poszczególnych inspektorów pracy czynności kontrolne nie nakładały się względem tych samych podmiotów kontrolowanych.

Elementy koordynacyjne występują także w sferze organizacji podziału zadań zlecanych inspekcji pracy do realizacji. Zadaniem okręgowego inspektora pracy jest przydzielanie zadań – odpowiednie do posiadanego specjalistycznego wykształcenia danego inspektora pracy – z zakresu kontroli i nadzoru głównie przepisów prawa pracy.

Z przypisanych okręgowemu inspektorowi pracy kompetencji – polegających na kierowaniu działalnością okręgowego inspektoratu pracy, sprawowaniu nadzoru nad działalnością inspektorów pracy oraz koordynacji ich działania – nie wynikają dalej idące uprawnienia.

Oznacza to, że okręgowy inspektor pracy, mimo sprawowania nadzoru nad działalnością inspektora pracy, nie może polecić mu załatwienia danej sprawy w określony sposób, gdyż merytoryczne uprawnienia inspektora pracy objęte są pełną niezależnością działania.

Zgodnie z art. 44 ust. 2 cyt. ustawy o PIP pracownicy wykonujący czynności kontrolne w zakresie swojego działania są niezależni od jakichkolwiek wpływów postronnych. Pod pojęciem wpływu postronnego rozumieć należy również ewentualną ingerencję merytoryczną organu II instancji PIP w działania organu I instancji, jakim jest inspektor pracy.

Ta specyfika funkcjonowania organów PIP nie jest często właściwie rozumiana przez podmioty kierujące skargi do Państwowej Inspekcji Pracy. Wnioskodawcy w takich sprawach pozostają niekiedy w błędnym przekonaniu, że okręgowy inspektor pracy może formalnie zlecić inspektorowi pracy rozpoznanie i załatwienie skargi na pracodawcę w określony sposób.

Tymczasem takie uprawnienia okręgowemu inspektorowi pracy nie przysługują. Jeżeli na przykład ponownie przeprowadzona kontrola wykazywać będzie nadal błędy czy nieścisłości, okręgowy inspektor pracy może zlecić nawet kolejną kontrolę, gdyż pozwala mu na to w szczególności art. 16 Konwencji Nr 81 MOP w sprawie inspekcji pracy... (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450), który stanowi, że dany podmiot podlegający kontroli inspekcji pracy może być kontrolowany tak często, jak to jest potrzebne dla skutecznego przestrzegania przepisów prawa pracy.

Inną kompetencją okręgowego inspektora pracy rozpatrującego skargę na czynności inspektora pracy jest zajęcie konkretnego stanowiska w sprawie, odmiennego od stanowiska prezentowanego przez organ I instancji.

Możliwe jest także, iż w takim przypadku sprawa trafi do Głównego Inspektora Pracy, który z racji pozycji naczelnego organu PIP zajmie w danej sprawie stanowisko hierarchicznie najważniejsze.

Ale także Główny Inspektor Pracy nie może polecić okręgowemu inspektorowi pracy czy inspektorowi pracy załatwienie określonej sprawy w dany sposób, ponieważ takie kompetencje mu nie przysługują.

Organ naczelny PIP ma natomiast prawo podjąć działania we własnym zakresie i zaprezentować stanowisko w danej sprawie odmienne od stanowiska okręgowego inspektora pracy czy inspektora pracy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem pracy? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)


Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.03.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »