Umowa na zastępstwo

Umowa na zastępstwo jest specjalnym rodzajem umowy o pracę na czas określony. Ten typ umowy jest szczególnie korzystny dla pracodawcy w sytuacji, w której wynikła konieczność zapewnienia zastępstwa pracownika nieobecnego z przyczyn uzasadnionych, np. z powodu choroby, urlopu macierzyńskiego, urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego, itp.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Możliwość zawierania umów na czas zastępstwa nieobecnego pracownika przewiduje art. 25 § 1 Kodeksu pracy, stosownie do którego umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy. Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może w tym celu zatrudnić innego pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności.

Do umowy na zastępstwo stosuje się ogólne przepisy dotyczące formy i treści umowy o pracę. Jednak z jej treści powinno jednoznacznie wynikać, iż jest to umowa na zastępstwo. Treść powinna zawierać wskazanie osoby nieobecnej, która będzie zastępowana, stanowisko, które piastuje, oraz rodzaj wykonywanej pracy.

W szczególności umowa o pracę na zastępstwo powinna określać:

• rodzaj pracy,
• miejsce wykonywania pracy,
• wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
• wymiar czasu pracy,
• termin rozpoczęcia pracy.

Jako że osoba zawierająca umowę na zastępstwo jest zatrudniana na stanowisko nieobecnego pracownika, rodzaj i warunki pracy określone w umowie powinny być takie same jak u nieobecnego pracownika. Nie oznacza to jednak, iż muszą być identyczne.

Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na zastępstwo nie musi być takie samo jak pracownika nieobecnego. Wynagrodzenie to powinno, stosownie do art. 78 § 1 K.p., odpowiadać rodzajowi wykonywanej pracy, kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy.

Jeżeli u danego pracodawcy obowiązuje regulamin wynagradzania lub układ zbiorowy pracy, wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na zastępstwo nie powinno być niższe niż minimalne wynagrodzenie przewidziane w tych szczegółowych regulacjach dla danego stanowiska.

W umowie na zastępstwo powinien być wskazany termin zakończenia zatrudnienia. Termin ten może być określony w dwojaki sposób:

• umowa może wskazywać konkretny termin zakończenia usprawiedliwionej nieobecności zastępowanego pracownika, a tym samym zakończenia zatrudnienia,
• umowa może określać, iż rozwiąże się z chwilą powrotu do pracy nieobecnego pracownika.

Należy pamiętać, iż umowa na zastępstwo ulegnie rozwiązaniu w każdym przypadku powrotu pracownika nieobecnego do pracy, nawet jeżeli ten powrót nastąpi przed dniem ściśle wskazanym w umowie.

Umowa o pracę na zastępstwo może zostać rozwiązana:

• za porozumieniem stron;
• za wypowiedzeniem – stosownie do art. 33¹ Kodeksu pracy okres wypowiedzenia umowy o pracę na zastępstwo wynosi 3 dni, wypowiedzenie to nie musi być uzasadnione;
• bez wypowiedzenia w trybie natychmiastowym:
  • pracodawca może rozwiązać umowę o pracę na zastępstwo bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 K.p.) lub z przyczyn niezawinionych przez pracownika (art. 53 K.p.),
  • pracownik może rozwiązać umowę, w przypadku gdy wydane zostanie orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego zdrowie (art. 55 § 1 K.p.), a także z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 1¹ K.p.) – w takiej sytuacji, zgodnie z art. 55 § 1¹ K.p., pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

Do umowy na zastępstwo mają zastosowanie przepisy dotyczące wypowiadania warunków pracy i płacy zawarte w art. 42 K.p.

Stosownie do art. 177 § 3¹ K.p. – umowa o pracę na zastępstwo, na czas przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, nie ulega przedłużeniu do dnia porodu. Również jeżeli w czasie ciąży pracownicy zastępującej nieobecnego pracownika, tenże powróci do pracy – umowa na zastępstwo ulegnie rozwiązaniu.

Przepis art. 177 § 1 K.p. – zgodnie z którym, pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy – ma również zastosowanie do umowy na zastępstwo.

Stosownie do art. 177 § 4 K.p., rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Pracownik zatrudniony na zastępstwo jest pełnoprawnym pracownikiem i ma takie same prawa i obowiązki jak pozostali pracownicy. W szczególności ma on prawo do urlopu wypoczynkowego. Również pracodawca ma wobec pracownika zatrudnionego na zastępstwo takie same obowiązki jak wobec pozostałych pracowników.

Stosownie do art. 25 § 2 K.p. umowa na zastępstwo może być poprzedzona umową o pracę na okres próbny nieprzekraczający 3 miesięcy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>