Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z BHP? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmiany w przepisach bhp – część 1

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 2009-12-07

W artykule omówiono nowelizację działu dziesiątego Kodeksu pracy dokonaną z dniem 3 lipca 2009 r. na mocy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825).

W wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. (P 23/07, Dz. U. Nr 116, poz. 740), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że punkty 2 i 3 § 1 art. 237 Kodeksu pracy, w zakresie w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) – są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Konsekwencją tego wiążącego stwierdzenia była konieczność nowelizacji przepisów Kodeksu pracy w ciągu 12 miesięcy od opublikowania powołanego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co nastąpiło na mocy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825).

Dokonując porządkowania przepisów bhp dotyczących problematyki wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ustawodawca dodał do art. 234 nowy § 31 K.p., w którym stwierdził, że pracodawca jest obowiązany przechowywać protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat.

Tym zabiegiem legislacyjnym dokonano przeniesienia obowiązku zapisanego dotychczas w § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 115, poz. 774, z późn. zm.).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Powołane wyżej rozporządzenie zostało zastąpione z dniem 3 lipca 2009 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 105, poz. 870).

Obowiązek przechowywania protokołów powypadkowych przez okres 10 lat należy rozumieć jako powinność przechowywania zarówno samego protokołu, jak i wszystkich dołączonych do niego załączników, stanowiących integralną jego część, o czym wyraźnie stanowi § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 1 lipca 2009 r.

Obowiązek przekazania poszkodowanemu pracownikowi protokołu powypadkowego polega zatem na dostarczeniu mu pełnej, integralnej dokumentacji powypadkowej, czyli protokołu wraz ze wszystkimi załącznikami.

W związku z obowiązkiem przechowywania przez pracodawcę protokołu powypadkowego wraz z jego załącznikami, czyli pełnej dokumentacji powypadkowej przez 10 lat, pracownicy, którzy ulegli wypadkowi przy pracy, nie powinni zapominać o konieczności dbania o posiadaną dokumentację powypadkową.

Trzeba bowiem pamiętać, że skutki schorzeń związanych z zaistniałym wypadkiem ujawniają się niekiedy w odległym czasie od samego wypadku, toteż dokumentacja powypadkowa jest niezbędna dla celów dochodzenia roszczeń pozaubezpieczeniowych związanych z takimi negatywnymi skutkami zdrowotnymi.

Po upływie 10 lat od dnia zatwierdzenia protokołu powypadkowego, pracodawca może posiadaną dokumentację usunąć ze zbiorów, co – na wypadek zagubienia własnego egzemplarza protokołu powypadkowego – wyeliminuje poszkodowanemu możliwość sięgnięcia do tych dokumentów i dokonania stosownych odpisów.

W zmienionym art. 235 K.p. ustawodawca inaczej kształtował obowiązek podmiotów zobowiązanych dotychczas do zgłaszania chorób zawodowych. W aktualnym stanie prawnym na pracodawcy ciąży obowiązek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do państwowego inspektora sanitarnego oraz do okręgowego inspektora pracy.

Ustawodawca zrezygnował z obowiązku powiadamiania o stwierdzeniu choroby zawodowej. Inaczej też ukształtowano obowiązki lekarzy w tym zakresie, ustalając, że powinność zgłoszenia podejrzenia choroby dotyczy lekarzy przeprowadzających profilaktyczne badania lekarskie pracowników.

Natomiast każdy lekarz, w tym lekarz dentysta, w razie podejrzenia choroby zawodowej u pacjenta ma obowiązek skierowania pracownika do właściwej jednostki rozpoznającej choroby zawodowe.

Zgłoszenia choroby zawodowej może także dokonać sam pracownik lub były pracownik, z tym że pracownik aktualnie zatrudniony dokonuje tego zgłoszenia za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę lekarską nad pracownikami.

Rozwiązanie to oczywiście nie ogranicza możliwości zwrócenia się pracownika, czy byłego pracownika, bezpośrednio do państwowego inspektora sanitarnego, gdyż z mocy sprawowanego nadzoru nad tą problematyką organ PIS w takim przypadku wszczyna określone postępowanie w celu rozpoznania choroby zawodowej.

Wskazane zmiany wydają się słuszne, choć można mieć zastrzeżenia co do dokonywania zgłoszenia przez pracownika za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę lekarską nad pracownikami, co zwłaszcza dotyczyć będzie małych pracodawców, którzy nie mają stałych umów z lekarzami, lecz okazjonalnie kierują pracowników na te badania.

W takim przypadku jednak, jak wyżej wspomniałem, pracownik zawsze może się zwrócić do państwowego inspektora sanitarnego, który poleci przeprowadzenie stosownego postępowania w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, a następnie na tej podstawie wyda odpowiednią decyzję w sprawie uznania bądź odmowy uznania choroby za chorobę zawodową.

W art. 235 § 3 K.p. mamy kolejną istotną dla pracodawców zmianę, polega ona na obowiązku ustalenia przyczyn oraz charakteru i rozmiaru zagrożeń związanych z chorobą zawodową. Działania te pracodawca jest obowiązany przeprowadzić w porozumieniu z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym.

Rozwiązanie to należy uznać za korzystne, zwłaszcza w zakresie ustalenia rozmiaru zagrożeń wynikających z rozpoznanej choroby zawodowej, gdyż ustalenie tych okoliczności pozwoli na ograniczenie negatywnych skutków wynikających z dotychczasowego stanu warunków pracy i ograniczenie tym samym liczby przypadków rozpoznanych chorób zawodowych.

W dziale dziesiątym Kodeksu pracy dodano dwa nowe przepisy, a mianowicie art. 2351 i art. 2352. W pierwszym z nich jest zawarta definicja choroby zawodowej, zasadniczo przeniesiona treściowo z dotychczasowego rozporządzenia wykonawczego.

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych dalej narażeniem zawodowym.

Tej treści definicja choroby zawodowej znacznie zawęża zakres chorób związanych z warunkami pracy, które będą następnie uznawane za choroby zawodowe. W konsekwencji ograniczać to będzie odpowiedzialność odszkodowawczą Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Część chorób nieuznanych za choroby zawodowe będzie mogła stanowić podstawę dochodzenia przez pracownika roszczeń odszkodowawczych od pracodawcy, na zasadach odpowiednio zastosowanych przez art. 300 K.p. przepisów Kodeksu cywilnego (por. zamieszczoną w serwisie glosę do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2.10.2008 r. I PK 5/08).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z BHP? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.03.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »