Język polski w prawie pracy – część 1

Uchwalając ustawę o języku polskim, ustawodawca uwzględnił następujące główne przesłanki, wskazując na nie w preambule tego aktu:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

• zważywszy, że język polski stanowi podstawowy element narodowej tożsamości i jest dobrem narodowej kultury,
• zważywszy na doświadczenie historii, kiedy walka zaborców i okupantów z językiem polskim była narzędziem wynaradawiania,
• uznając konieczność ochrony tożsamości narodowej w procesie globalizacji,
• uznając, że polska kultura stanowi wkład w budowę wspólnej, różnorodnej kulturowo Europy, a zachowanie tej kultury i jej rozwój jest możliwy tylko poprzez ochronę języka polskiego,
  
  uznając tę ochronę za obowiązek wszystkich organów i instytucji publicznych Rzeczypospolitej Polskiej oraz powinność jej obywateli
  
  uchwalono ustawę z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, obowiązującą od dnia 9 maja 2000 r., dotychczas siedmiokrotnie nowelizowaną (ostatnia zmiana: Dz. U. z 2009 r. Nr 161, poz. 1280).

Regulacja zobowiązuje wszystkie organy władzy publicznej oraz inne instytucje i organizacje uczestniczące w życiu publicznym do ochrony języka polskiego poprzez:

• dbanie o poprawne używanie języka polskiego i doskonalenie sprawności językowej jego użytkowników oraz stwarzanie warunków do właściwego jego rozwoju jako narzędzia międzyludzkiej komunikacji,
• szerzenie wiedzy o języku polskim i jego roli w kulturze oraz przeciwdziałanie wulgaryzacji,
• upowszechnianie szacunku dla regionalizmów i gwar, a także przeciwdziałanie ich zanikowi,
• promocję języka polskiego w świecie oraz wspieranie nauczania języka polskiego w kraju i za granicą.

Ustawa nie narusza praw mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługujących się językiem regionalnym, jak również ustaw o stosunku państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych, w szczególności w zakresie uprawiania kultu i praktyk religijnych, jak również umów międzynarodowych zawieranych przez Rzeczypospolitą Polską.

Zasadą jednak jest, że umowy międzynarodowe zawierane przez Polskę powinny mieć polską wersję językową i ta wersja stanowi podstawę wykładni takiej umowy, chyba że w jej treści postanowiono inaczej.

Zgodnie z art. 4 ustawy, język polski jest językiem urzędowym:

1. konstytucyjnych organów państwa;
2. organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne;
3. terenowych organów administracji publicznej;
4. instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych;
5. organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne;
6. organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadę używania języka polskiego stosuje się także do składania oświadczeń woli, pism i podań wymienionym wyżej organom i podmiotom, zobowiązanym do ochrony języka polskiego.

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obrocie prawnym z udziałem konsumentów oraz przy wykonywaniu przepisów prawa pracy używa się języka polskiego, jeżeli konsument lub osoba świadcząca pracę ma miejsce zamieszkania w Polsce w chwili zawarcia umowy oraz umowa ma być wykonywana na terytorium RP.

W obrocie prawnym bez udziału konsumentów używa się języka polskiego, jeżeli obrót ten jest wykonywany przez wymienione wyżej podmioty zobowiązane do dbałości o język polski. Pod pojęciem obrotu prawnego ustawodawca rozumie m.in. sporządzanie dokumentów i informacji, których obowiązek sporządzenia wynika z przepisów odrębnych.

Obowiązek używania języka polskiego w obrocie prawnym z udziałem konsumentów dotyczy w szczególności:

• nazewnictwa towarów i usług,
• ofert i warunków gwarancji,
• faktur, rachunków i pokwitowań,
• instrukcji obsługi oraz informacji o właściwościach towarów i usług,
• napisów i informacji w urzędach i instytucjach użyteczności publicznej, a także przeznaczonych do odbioru publicznego oraz w środkach transportu publicznego
  
  – przy czym wskazany obowiązek używania języka polskiego nie wyklucza możliwości równoległego stosowania języka niepolskiego.

Język polski jest językiem nauczania oraz językiem egzaminów i prac dyplomowych w szkołach publicznych i niepublicznych wszystkich typów oraz w placówkach oświatowych i innych instytucjach edukacyjnych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Z zakresu regulacji chroniących język polski wyłączone są:

• nazwy własne,
• obcojęzyczne dzienniki, czasopisma, książki oraz programy komputerowe, z wyjątkiem ich opisów i instrukcji,
• działalność dydaktyczna i naukowa szkól wyższych, szkół i klas z obcym językiem wykładowym lub dwujęzycznych nauczycielskich kolegiów języków obcych, a także nauczanie innych przedmiotów, jeżeli jest to zgodne z przepisami szczególnymi,
• twórczość naukowa i artystyczna,
• zwyczajowo stosowana terminologia naukowa i techniczna,
• znaki towarowe, nazwy handlowe oraz oznaczenie pochodzenia towarów i usług,
• normy wprowadzane w języku oryginału zgodnie z przepisami o normalizacji.

Kontrolę używania języka polskiego w zakresie przewidzianym w art. 7 i art. 7a omawianej ustawy sprawuje stosownie do zakresu swoich zadań:

• Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
• Inspekcja Handlowa, oraz powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów,
• Państwowa Inspekcja Pracy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>