Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Żądanie dopłaty za paliwo tankowane do TIR-a

Marek Gola • Opublikowane: 2015-01-15

Zwalniam się z pracy, a pracodawca żąda ode mnie dopłaty za paliwo tankowane do TIR-a, którym jeździłem. Na oko wyznaczył limit spalania, a ja tymczasem jeździłem na wschód Europy, gdzie nie ma autostrad i spalanie jest większe. Czy pracodawca może mnie pociągnąć do odpowiedzialności finansowej?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pracownik, który wyrządzi, na skutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania swoich obowiązków, szkodę pracodawcy, ponosi odpowiedzialność materialną – art. 114 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.). Warunkiem odpowiedzialności pracownika są:

  • naruszenie obowiązków pracowniczych (bezprawność),
  • wina pracownika,
  • powstanie szkody pracodawcy,
  • związek przyczynowy między zawinionym naruszeniem obowiązków pracowniczych a szkodą.

Bezprawność zachowania polega na niewykonywaniu lub nienależytym wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Okolicznościami wyłączającymi bezprawność są zgodnie z art. 117 § 2 K.p. działanie w granicach dopuszczalnego ryzyka i zgodnie z normą art. 424 Kodeksu cywilnego działanie w stanie wyższej konieczności.

Wina – w postaci ujemnej oceny podmiotowej strony zachowania, odwołujemy się do art. 9 Kodeksu karnego; na gruncie tej odpowiedzialności występuje:

  • wina umyślna w postaci:
    1. zamiaru bezpośredniego (łąc. dolus directus) – czyli działanie w celu wywołania określonego zamierzonego skutku i
    2. zamiaru ewentualnego (łac. dolus eventualis) – jeżeli pracownik przewiduje ten skutek i na to się godzi.
  • wina nieumyślna występuje również w 2 postaciach:
    1. lekkomyślności – jeżeli pracownik zdaje sobie sprawę z tej szkody, która może wystąpić, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że jej uniknie i
    2. niedbalstwo – jeżeli nie zdaje sobie sprawy, ale powinien wystąpienie tej szkody przewidzieć.
  • wystąpienie szkody – rozumiane jako uszczerbek w majątku pracodawcy,
  • adekwatny związek przyczynowy – art. 115 K.p. powołuje się w regulacji normę art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego.

Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na pracodawcy, natomiast pracownik może się uwolnić od tej odpowiedzialności albo ją pomniejszyć, jeżeli zgodnie z art. 117 § 1 K.p. powołuje się na przyczynienie się pracodawcy do powstania tej szkody albo przyczynienie się innej osoby.

Zakres obowiązku naprawienia szkody wyznaczony jest przez wysokość szkody, która ustalana jest zgodnie z regułami przyjętymi w Kodeksie cywilnym, według cen rynkowych z daty ustalenia odszkodowania (art. 363 § 2). Przy czym w zależności od tego, czy szkoda wystąpiła z winy umyślnej, czy nieumyślnej, zakres obowiązków jej naprawienia jest limitowany. Jeżeli szkoda nastąpiła z winy nieumyślnej – do wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika. To jest jedna granica. A drugą jest wysokość szkody do rzeczywistej straty, czyli damnum emergens, jeżeli ta rzeczywista strata przekracza 3 miesiące, to pracownik odpowiada tylko do tej wysokości. Jeżeli szkoda powstała z winy umyślnej, to pracownik ponosi pełna odpowiedzialność – art. 122 K.p. Mamy pełną odpowiedzialność i to nie tylko do damnum emergens, ale również lucrum cessans, czyli szkoda w pełnej wysokości.

Odnosząc się do ewentualnego procesu, wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego „ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne”. Z treści wezwań do zapłaty wynika, iż spółka zarzuca Pan wyrządzenie szkody.

To Pana pracodawca zobowiązany jest do wskazania podstawy zarówno faktycznej, jak i prawnej swojego żądania. Niezależnie od przyczyny powstania szkody, poszkodowany – występujący w procesie sądowym w charakterze powoda – aby uzyskać odszkodowanie, musi wykazać, że szkodę wyrządził mu pozwany (udowodnić okoliczności faktyczne, w jakich doszło do wyrządzenia szkody), oraz udowodnić wysokość tej szkody. Gołosłowne twierdzenie, jakoby samochód przez Pana prowadzony spalał kilkukrotnie więcej paliwa niż dopuszczalna norma, nie ma w mojej ocenie żadnych walorów dowodowych. Nie bez znaczenia jest miejsce świadczenia pracy, a to Wschód Europy, gdzie, jak Pan słusznie zauważył, liczba autostrad jest niewielka, a to z kolei przekłada się na ilość spalanego średnio na 100 km paliwa.

„Ten, kto, powołując się na przysługujące mu prawo, żąda czegoś od innej osoby, obowiązany jest udowodnić fakty (okoliczności faktyczne) uzasadniające to żądanie, ten zaś, kto odmawia uczynienia zadość żądaniu, a więc neguje uprawnienie żądającego, obowiązany jest udowodnić fakty wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje” (zob. S. Dmowski, S. Rudnicki, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 2007).

W mojej ocenie fakt, iż pracodawca nie dokonał litrażowania Pana pojazdu stanowi na Pana korzyść, bowiem nie można wszystkich pojazdów traktować równo. Każdy pojazd nie tylko, że inaczej zużywa paliwo, to jeszcze ogromny wpływa na poziom spalania ma teren, po którym się poruszamy, obciążenie pojazdu, ilość przystanków, prędkość. Twierdzenie zatem, jakoby był Pan winien zbyt dużemu spadaniu, musi być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości.

Z treści Pana pytania wynika natomiast, iż pracodawca, nie mając żadnych dowodów, nie litrażując pojazdów, wyznaczył granice spalania i oczekuje bez względu na wspomniane różnice, aby kierowca zmieścił się w takim spalaniu. W mojej ocenie takie roszczenie jest bezzasadne i nie znajduje poparcia w przepisach prawa, bowiem pracodawca nie ma żadnych dowodów na fakt, iż to przez Pana pojazd, którym się Pan porusza, spala więcej paliwa.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem pracy? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

rozwodowy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

Szukamy prawnika »