Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wcześniejsza emerytura, urlop na poratowanie zdrowia, choroba zawodowa

Marta Handzlik • Opublikowane: 2015-05-17

Jestem nauczycielem w szkole specjalnej, mam 38 lat i niecałe 16 lat stażu pracy. Kiedy i na jakich warunkach mogę odejść na wcześniejszą emeryturę? Czy i na jakich warunkach mogę skorzystać z urlopu na poratowanie zdrowia? Jeśli będę zmuszona odejść z pracy z powodu choroby zawodowej, na jakie świadczenia mogę liczyć?

»Wybrane opinie klientów

Szybka i profesjonalna usługa. Będziemy w przyszłości korzystać z Państwa pomocy.
Stowarzyszenie Wkra
Po raz kolejny profesjonalizm na najwyższym poziomie.
 
Jerzy
Odpowiedź bez wychodzenia z domu
Monika, 33 lata, pracownik biurowy
Moja opinia o poradach prawnych świadczonych przez w.w. usługodawcę jest pozytywna.
Bernadeta, nauczyciel akademicki emeryt, 76 lat
Bardzo obszerne wytłumaczenie i podkreślenie dla mnie kluczowych kwestii kilka razy. Język zrozumiały dla każdego.
Kinga, księgowa, 29 lat

Zgodnie z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych kryteriami, po spełnieniu których możliwe jest nabycie prawa do emerytury pomostowej są następujące warunki, które należy spełnić łącznie:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

  • pracownik urodził się po 31 grudnia 1948 r.;
  • ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
  • osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
  • ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
  • przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze,
  • po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
  • nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Od 2009 r. praca nauczycielska nie jest już traktowana jako praca w szczególnym charakterze. Jednak pewne wyjątki wynikają z ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656).

Zgodnie z załącznikiem nr 2 do ww. ustawy jako prace w szczególnym charakterze wymienione są prace nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w:

  • młodzieżowych ośrodkach wychowawczych,
  • młodzieżowych ośrodkach socjoterapii,
  • ośrodkach szkolno-wychowawczych,
  • schroniskach dla nieletnich oraz
  • w zakładach poprawczych, zgodnie z ustawą z 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Wobec powyższego należy uznać, że zatrudnienie w charakterze nauczyciela daje prawo do przejścia na emeryturę pomostową, jeśli nauczyciel nadal wykonuje pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i spełnia poszczególne wymagania (w tym dotyczące wieku).

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.) nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich – dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą – po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy – przejść na emeryturę.

Nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r. mogą przejść na wcześniejszą emeryturę bez względu na wiek, jeśli spełniają łącznie następujące warunki:

  • do dnia 31 grudnia 2008 r. osiągną 30-letni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze; tj. w charakterze nauczyciela (w przypadku nauczycieli szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich wymagany jest 25-letni okres zatrudnienia, w tym 20-letni okres zatrudnienia w charakterze nauczyciela w szkolnictwie specjalnym);
  • zatrudnieni są w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć;
  • rozwiązali na swój wniosek stosunek pracy;
  • nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.

Oznacza to, że nawet jeśli Pani spełnia wymaganie dotyczące pracy w szczególnych warunkach, to nie ma Pani wymaganego wieku, aby skorzystać z emerytury pomostowej. Niestety emerytura z KN bez względu na wiek jest dostępna jeszcze jedynie dla tych nauczycieli, którzy spełnili wymagane warunki (co najmniej 25-letni staż pracy w szkołach specjalnych) do grudnia 2008 r., a tego warunku Pani nie spełniła.

Zgodnie z treścią art. 73 KN, nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia, w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia, w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku.

Urlop przysługuje nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Oznacza to, że prawo do tego urlopu posiada nauczyciel mianowany lub dyplomowany zatrudniony na podstawie mianowania (art. 10 ust. 5 KN) lub nauczyciel kontraktowy zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 10 ust. 4 KN) – pod warunkiem zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć. Wszyscy inni nauczyciele, niezależnie od posiadanego stopnia awansu zawodowego, nie mają prawa do urlopu dla poratowania zdrowia, gdyż albo nie są zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć albo ich umowa o pracę została zawarta na czas określony.

Nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy nie spełnia wymogów do ubiegania się o urlop dla poratowania zdrowia. Decydujące znaczenie przy badaniu, czy nauczyciel spełnia warunki do urlopu zdrowotnego ma moment złożenia wniosku o udzielenie urlopu. Jeśli na ten dzień spełnia warunki do urlopu, to dyrektor szkoły nie może nie uwzględnić takiego wniosku.

Warunkiem udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia jest spełnienie łącznie następujących przesłanek:

  • zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony,
  • posiadanie co najmniej 7-letniego stażu pracy w szkole,
  • upłynięcie od poprzedniego urlopu dla poratowania zdrowia co najmniej 1 roku,
  • niewykorzystanie przez nauczyciela jeszcze łącznie 3 lat urlopu zdrowotnego,
  • nieposiadanie przez nauczyciela prawa do emerytury,
  • otrzymanie orzeczenia lekarskiego o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego.

Jeśli więc spełnia Pani warunki określone w przepisie – po uzyskaniu stosownego orzeczenia od lekarza ma Pani prawo do skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, takie jak:

  • guzki głosowe twarde,
  • wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych,
  • niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią

    – uznaje się za choroby zawodowe.

Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. W przypadku chorób, o których mowa wyżej (chorób narządu głosu) okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata.

Z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia:

  1. zasiłek chorobowy – dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową;
  2. świadczenie rehabilitacyjne – dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy;
  3. zasiłek wyrównawczy – dla ubezpieczonego będącego pracownikiem, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
  4. jednorazowe odszkodowanie – dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
  5. jednorazowe odszkodowanie – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty;
  6. renta z tytułu niezdolności do pracy - dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;
  7. renta szkoleniowa – dla ubezpieczonego, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową;
  8. renta rodzinna – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;
  9. dodatek do renty rodzinnej – dla sieroty zupełnej;
  10. dodatek pielęgnacyjny;
  11. pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą.

Przy ustalaniu prawa do świadczeń wymienionych w pkt 1-3, podstawy wymiaru i ich wysokości, a także przy ich wypłacie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.

Ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Odszkodowanie to przysługuje również w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty, który był uprawniony do renty z ubezpieczenia wypadkowego.

Przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wysokość renty z tytułu choroby zawodowej liczona jest w następujący sposób art. 62 u.e.r.:

  • 24% kwoty bazowej,
  • po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych – z uwzględnieniem pełnych miesięcy,
  • po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych – z uwzględnieniem pełnych miesięcy,
  • po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym rencista ukończyłby 60 lat, tzw. staż hipotetyczny.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z kartą nauczyciela?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kolejne zwolnienie lekarskie nauczyciela

Jestem nauczycielem. Od marca do 30 czerwca 2014 r. byłam na L4 – na kręgosłup 90 dni, na gardło 30 dni. Do końca sierpnia jestem w okresie...

Dzień wolny dla nauczyciela za pracę w sobotę

Jestem nauczycielką przedszkola. Moje pensum to 25 godzin tygodniowo (od poniedziałku do piątku). W maju musieliśmy pracować w sobotę...

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne - warunki

Jestem nauczycielem dyplomowanym. Spełniam warunki przejścia na świadczenia kompensacyjne: mam 55 lat, ponad 30 lat pracy, w tym 27 lat pracy w szkole. Przez 5...

Stan nieczynny dla nauczyciela przed mianowaniem

Jestem nauczycielem kontraktowym przed mianowaniem, mam umowę na czas nieokreślony. Rok temu zmieniono mi wymiar etatu z pełnego na 15/18. Obecnie...

Uzasadnienie zmiany wymiaru etatu nauczyciela

Otrzymałam rozwiązanie stosunku pracy w szkole za porozumieniem stron i zaproponowano mi nową umowę ze zmianą wymiaru etatu (redukcja do połowy)....

Nauczyciel z prawem do wcześniejszej emerytury a wypowiedzenie

Nauczycielka za 2 dni kończy 60 lat. Jej wiek emerytalny to 60 lat i 5 miesięcy. Pani tej od 6 lat przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury na...

Urlop dla poratowania zdrowia udzielony w dwóch szkolach

Jestem nauczycielem dyplomowanym. Jednocześnie jestem zatrudniony na cza nieokreślony w dwóch szkołach: w gimnazjum – pełny etat...

Zwrot zasiłku na zagospodarowanie

Mój problem dotyczy prawa oświatowego. W ubiegłym roku, pracując na 13/18 etatu, otrzymałam zgodnie z Kartą Nauczyciela zasiłek na...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »