Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Trzy sposoby wynagradzania za godziny nadliczbowe

Kamilla Stefaniuk-Borówka • Opublikowane: 2010-06-09

Pracuję w wymiarze 8-godzinnym i często zostaję po godzinach. Pracodawca nie płaci nadgodzin, ale mam je do odbioru, czyli zostaję 2 h, to odbieram 2 – czy to nie jest kancik?
Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Natomiast zgodnie z art. 151 § 1 K.p. „praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

  1. konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  2. szczególnych potrzeb pracodawcy”.

Ponadto liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami, jakimi są szczególne potrzeby pracodawcy, nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym.

W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym.

Stosownie do brzmienia art. 1511 § 1 K.p. za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

  1. 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
    1. w nocy,
    2. w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
    3. w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub
    4. w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  2. 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Zgodnie z art. 1512 K.p. „w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy.

Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy”.

W przypadkach wyżej określonych pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

W myśl art. 1513 K.p. pracownikowi, który wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.

Jak wynika z wyżej przywołanych przepisów, za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje pracownikowi dodatek. W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, zamiast wypłacać dodatek, na pisemny wniosek pracownika, może także udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy.

Udzielenie czasu wolnego może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim jednak przypadku pracodawca udziela czasu wolnego najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

Tak więc są 3 możliwości. W zamian za nadgodziny pracownikowi przysługuje:

  1. dodatek do wynagrodzenia,
  2. czas wolny udzielony na wniosek pracownika: w takiej sytuacji liczba godzin czasu wolnego będzie równa liczbie wypracowanych nadgodzin.
  3. czas wolny udzielony z inicjatywy pracodawcy: w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, np. za 4 godziny nadliczbowe będzie się należało 6 godzin wolnego.

Oddanie czasu wolnego bez wniosku pracownika nie może bowiem (inaczej niż w przypadku czasu wolnego udzielanego na wniosek pracownika) spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

Proponuję wyjaśnić tę kwestię z pracodawcą. Jeżeli nie uzna Pana racji, może Pan zgłosić fakt nieprawidłowego rozliczania nadgodzin inspektorowi Państwowej Inspekcji Pracy, który podejmie stosowne czynności.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Czy stażysta może pracować dłużej niż 40 godzin tygodniowo?

Stażysta ma pracować 40 godzin tygodniowo (8 godzin, 5 dni w tygodniu). Czy pracodawca może dołożyć dodatkowe godziny pracy, np. w sobotę?

 

Czy pracodawca może wymusić na pracowniku rezygnację z nadgodzin?

Czy pracodawca może wymusić na mnie rezygnację z nadgodzin? Pracuję na statku od poniedziałku do piątku – także nocami. „Na własną...

 

Należności od pracodawcy za wiele nadgodzin

Od wielu lat mój zakład pracy nie wypłaca mi należności za nadgodziny. Pracę ponadwymiarową mam udokumentowaną. Część kwoty dostałem w ramach...

 

Czy pracodawca może wymagać ode mnie wyjazdu na szkolenie?

Czy pracodawca może wymagać ode mnie wyjazdu na szkolenie?

Wróciłam do pracy po urlopie macierzyńskim. Pracuję na zmniejszony wymiar czasu pracy (7/8 etatu) na umowę o pracę. Czy w związku z tym...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »