Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przywrócenie do pracy a ekwiwalent za urlop

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2017-12-29

Właśnie zostałam przez sąd pracy przywrócona do pracy po kilkumiesięcznej przerwie od dnia zwolnienia. Niestety, w momencie zakończenie stosunku pracy, pracodawca nie wypłacił mi ekwiwalentu za zaległy urlop z lat poprzednich. Obecnie tym bardziej nie poczuwa się do obowiązku wypłaty tego zobowiązania. Czy istnienie jakaś możliwość wyegzekwowanie tych należności? Przecież nie wypłacając tego ekwiwalentu w dniu zwolnienia, pracodawca złamał prawo.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 171 Kodeksu pracy (K.p.) w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego w przypadku, gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą. Strony stosunku pracy mogą zatem zawrzeć szczególną umowę o pracę, której celem jest zwolnienie się pracodawcy z obowiązku zapłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop w zamian za udzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego na czas trwania tej umowy. Czas trwania takiej umowy może odpowiadać wartości całego ekwiwalentu za urlop lub jego części (wtedy pozostała część ekwiwalentu musi być wypłacona w formie pieniężnej).

Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest wyjątkiem od prawa pracownika do wykorzystania urlopu w naturze. Co ważne, zwolnienie się pracodawcy z obowiązku udzielenia urlopu w naturze przez zapłatę w to miejsce ekwiwalentu pieniężnego w innych sytuacjach niż przewidziane prawem jest niedopuszczalne.

Prawo do ekwiwalentu jest niezależne od sposobu ustania stosunku pracy. Ekwiwalent pieniężny należny pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy podlega ochronie w takim samym zakresie jak wynagrodzenie za pracę (wyrok SN z dnia 11 czerwca 1980 r., I PR 43/80, OSNCP 1980, nr 12, poz. 248). Nie mogą być z niego potrącane bez zgody pracownika wyrażonej na piśmie należności inne niż określone w art. 87 § 1 K.p. (wyrok SN z dnia 29 stycznia 2007 r., II PK 181/06, OSNP 2008, nr 5-6, poz. 64).

W przypadku rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania z tego powodu urlopu wypoczynkowego nabytego w pełnym wymiarze (art. 153 § 2 K.p.) pracownikowi przysługuje od dotychczasowego pracodawcy ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, także w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych (uchwała SN z dnia 20 sierpnia 1997 r., III ZP 26/97, OSNAPiUS 1998, nr 5, poz. 145). Uchwała ta dotyczy tylko ekwiwalentu za urlop przysługujący w roku rozwiązania stosunku pracy. Jeżeli pracownik nie wykorzystał urlopu w latach poprzednich, to ma prawo do ekwiwalentu za te urlopy, wobec których roszczenie nie uległo przedawnieniu.

W razie niewypłacalności pracodawcy ekwiwalent pieniężny za urlop należny za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy, podlega zaspokojeniu z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 12 ust. 2 pkt 2 lit. e w zw. z art. 12 ust. 4 u.o.r.p.).

Wysokość ekwiwalentu ustala się na podstawie wynagrodzenia bezpośrednio poprzedzającego nabycie prawa do tego świadczenia. Dotyczy to także ekwiwalentów za zaległe urlopy.

Roszczenie o ekwiwalent ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od jego wymagalności, czyli od dnia ustania stosunku pracy. Dotyczy to również ekwiwalentów za zaległe urlopy, wobec których roszczenie się nie przedawniło.

Mając na uwadze powyższe, zastąpienie urlopu wypoczynkowego ekwiwalentem jest możliwe tylko wówczas, gdy dochodzi do definitywnego rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy przed wykorzystaniem przysługującego pracownikowi urlopu. Po przywróceniu do pracy i podjęciu przez pracownika pracy istnieje możliwość udzielenia mu urlopu wypoczynkowego, także urlopu zaległego, i jeżeli pracodawca udzieli pracownikowi całego przysługującego mu urlopu w tym czasie (przed kolejnym rozwiązaniem stosunku pracy), a pracownik wykorzysta przysługujący mu urlop, to brak jest podstaw do zasądzenia na jego rzecz ekwiwalentu. Pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego za okres pozostawania bez pracy określony w art. 51 § 1 K.p. Po ustaniu stosunku pracy pracownik nie ma interesu prawnego w ustaleniu, że nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w naturze, bowiem może dochodzić, na podstawie art. 171 § 1 K.p., ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Podsumowując, zastąpienie urlopu wypoczynkowego ekwiwalentem jest możliwe tylko wówczas, gdy dochodzi do definitywnego rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy przed wykorzystaniem przysługującego pracownikowi urlopu.

Jeżeli urlop dotyczy roku bieżącego, to po przywróceniu do pracy i podjęciu pracy istnieje możliwość udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego, także urlopu zaległego, i jeżeli pracodawca udzieli pracownikowi całego przysługującego mu urlopu w tym czasie (przed kolejnym rozwiązaniem stosunku pracy), a pracownik wykorzysta przysługujący mu urlop, to brak jest podstaw do zasądzenia na jego rzecz ekwiwalentu. Uzyskanie prawa do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy zależy zatem wyłącznie od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, którymi są: rozwiązanie stosunku pracy oraz posiadanie niewykorzystanego urlopu.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Nauczycielka stażystka a ciąża

Jestem nauczycielką stażystką. Umowę ze szkołą mam podpisaną do 31.08.2009 r. Obecnie jestem w 12. tygodniu ciąży, termin porodu to sierpień. Jednocześnie...

 

Prawo nauczyciela do urlopu uzupełniającego

Jestem zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony w szkole podstawowej jako nauczyciel dyplomowany. Od 19 sierpnia 2015 r. przebywałam na...

 

Skorzystanie z urlopu dla poratowania zdrowia

Jestem nauczycielem mianowanym. Pracuję na pełnym etacie od 13 lat. Mam zamiar skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia przed rozpoczęciem roku szkolnego...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »