Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Problem z regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Społecznych

Marta Handzlik • Opublikowane: 2017-05-29

W regulaminach Zakładowego Funduszu Świadczeń Społecznych dwóch instytucji zapisano, że osobami mającymi prawo do korzystania z Funduszu są: „emeryci i renciści – byli pracownicy, którym bezpośrednio po rozwiązaniu umowy o pracę przyznano prawo do emerytury lub renty” oraz „emeryci i renciści, którzy przeszli na emeryturę i rentę bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z tego tytułu”. Czy oba te zapisy wykluczają możliwość skorzystania z Funduszu emerytom, którzy bezpośrednio po rozwiązaniu umowy o pracę z instytucją skorzystali z zasiłku przedemerytalnego, a dopiero później otrzymali prawo do emerytury? Jeśli wykluczają, to czy owe zapisy są zgodne z ustawą o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, która mówi, że prawo do korzystania z Funduszu mają byli pracownicy – emeryci?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przepisy art. 2 pkt 5 ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych określają katalog osób uprawnionych do korzystania z funduszu, co oznacza jednocześnie, że pracodawca może rozszerzyć ten katalog.

Pojęcie „osoba uprawniona do korzystania z funduszu” oznacza osobę, która może otrzymywać świadczenia z funduszu, a nie osobę, której służą roszczenia do pracodawcy o spełnienie określonych świadczeń. Jest to więc inne znaczenie pojęcia „uprawniony” niż w prawie zobowiązań.

Osobami uprawnionymi do korzystania z funduszu, są:

  • pracownicy i ich rodziny,
  • emeryci i renciści – byli pracownicy i ich rodziny,
  • a także inne osoby, którym pracodawca przyznał prawo do korzystania ze świadczeń finansowanych z funduszu.

Pojęcie osób uprawnionych do korzystania z funduszu jest ścisłe. Pracodawca nie może więc w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych wyłączyć możliwości korzystania z funduszu przez niektóre kategorie pracowników, np. przez pracowników sezonowych, lub przez emerytów i rencistów – byłych pracowników. Istnieje natomiast możliwość rozszerzenia w regulaminie kręgu osób uprawnionych do korzystania z funduszu.

Emeryci – byli pracownicy zakładu to osoby pobierające emeryturę, na którą przeszły po okresie zatrudnienia w ostatnim zakładzie pracy, bezpośrednio po zakończeniu umowy o pracę lub pośrednio, np. po okresie pobierania renty. Emerytem – byłym pracownikiem zakładu można być tylko w odniesieniu do ostatniego pracodawcy, nawet wówczas, gdy pracownik uprzednio pobierał emeryturę, a następnie podjął zatrudnienie i po jego ustaniu kontynuował pobieranie emerytury. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 listopada 1991 r., sygn. akt I PZP 56/91, OSNC 1992, nr 4, poz. 63: „osoba, która uprzednio przeszła na wcześniejszą emeryturę i podjęła w nowym zakładzie pracy zatrudnienie przy zawieszeniu wypłaty emerytury, a następnie po rozwiązaniu stosunku pracy ponownie pobiera emeryturę, jest »emerytem – byłym pracownikiem« tego ostatniego zakładu pracy”.

Zgodnie z zasadą określoną w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o ZFŚS, do osób uprawnionych do korzystania z pomocy socjalnej u pracodawcy tworzącego fundusz należą pracownicy i ich rodziny, byli pracownicy – emeryci i renciści i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał prawo do korzystania z funduszu w regulaminie.

Oznacza to, że byli pracownicy, a obecnie emeryci i renciści, mają ustawowo zagwarantowane prawo do ubiegania się o świadczenia socjalne według zasad o wyłącznie socjalnym charakterze, określonych w regulaminie funduszu.

Wyjaśnić przy tym należy, że byli pracownicy pobierający świadczenie przedemerytalne nabywają status emeryta w dacie przyznania im świadczenia emerytalnego przez ZUS. Nie wyłącza to jednak możliwości objęcia tych osób opieką socjalną przez byłego pracodawcę na czas przebywania na świadczeniu przedemerytalnym – w drodze stosownego postanowienia w regulaminie funduszu.

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych nie określa zasad ustalania statusu emeryta i rencisty na potrzeby socjalne. W związku z tym, w mojej ocenie warto przywołać orzecznictwo sądowe w tym zakresie. W uzasadnieniu do uchwały z dnia 15 listopada 1991 r., sygn. akt I PZP 56/91 (OSNC 1992/4/63), Sąd Najwyższy, analizując analogiczne, poprzednio obowiązujące regulacje w zakresie prawa emerytów do opieki socjalnej w byłym zakładzie określone w przepisach o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym, podniósł, iż „omawiane przepisy kwalifikacji do kategorii osób uprawnionych do korzystania z funduszu nie wiążą bezpośrednio i wprost z faktem przejścia na emeryturę, a jedynie z takimi okolicznościami (warunkami), jak bycie emerytem i bycie pracownikiem zakładu. Jeżeli więc dana osoba była zatrudniona w określonym zakładzie i po zaprzestaniu pracy ma status emeryta, to należałoby ocenić, iż należy do kręgu osób uprawnionych u pracodawcy. Zwrot »emeryt – były pracownik zakład« należy łączyć tylko z tym zakładem pracy, z którym stosunek pracy ustał bezpośrednio przed powstaniem stanu kwalifikowanego jako posiadanie lub powrót przez daną osobę do statusu emeryta. Zdaniem Sądu Najwyższego, zakładem pracy sprawującym opiekę socjalną nad emerytem, jest zawsze ten zakład, w którym emeryt był ostatni raz zatrudniony i to niezależnie od tego, czy przeszedł on z niego na emeryturę, czy też było to przejście »ponowne«”.

Pracodawca nie może więc wyłączyć prawa do ubiegania się o pomoc socjalną żadnej z ustawowo uprawnionych grup osób, np. emerytów i rencistów ze względów poza socjalnych.

Podsumowując – zapisy w regulaminie ZFŚS naruszają przepisy prawa. Emerytom i rencistom zawsze należy się prawo do świadczeń z ZFŚŚ, bez względu na to, czy na emeryturę przeszli bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, czy po okresie pobierania świadczenia przedemerytalnego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Informowanie PIP (Państwowa Inspekcja Pracy) o zmianach w regulaminie pracy

Z dniem 1 stycznia br. zostały naniesione poprawki do zakładowego Regulaminu Pracy, po zatwierdzeniu ich przez 2 działające organizacje związkowe (w tym jedna...

 

Wypowiedzenie układu zbiorowego pracy

W jaki sposób i co należy zrobić, aby wypowiedzieć układ zbiorowy pracy? Czy trzeba zawiadomić okręgowego inspektora pracy?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »