Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ochrona przedemerytalna pracownika

Marta Handzlik • Opublikowane: 2014-11-20

Mam 57 lat i jestem pracownikiem stowarzyszenia. W ostatnim czasie zmieniły się władze stowarzyszenia, które postanowiły zmienić kilku pracownikom warunki pracy oraz płacy (obniżyć i to znacznie). Czy pracodawca może zastosować wobec mojej osoby art. 43 Kodeksu pracy?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Do końca 2012 r. wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, względnie 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn.

Ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 637), obowiązująca od 1 stycznia 2013 r., wydłuża wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn do 67 lat. Wydłużenie to jest wprowadzane stopniowo, każdy kolejny kwartał powoduje wzrost wieku emerytalnego o miesiąc. Oczywistym następstwem tego jest równoległe przesuwanie się okresu ochronnego z art. 39, obejmującego 4 lata wstecz od rosnącego co kwartał wieku emerytalnego aż do osiągnięcia 67 lat.

Zakaz wypowiedzenia obejmuje 4 lata wstecz, licząc od osiągnięcia normalnego wieku emerytalnego, co dotyczy także tych pracowników, którzy mają obniżony wiek emerytalny (np. górnicy), a także pracowników nabywających prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (por. wyrok z dnia 9 marca 2009 r., I PK 180/08, OSNP 2010, nr 19-20, poz. 236, i powołane tam orzecznictwo).

Zgodnie z art. 43 K.p. pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi, o którym mowa w art. 39, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

1) wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,

2) stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Skoro do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o wypowiedzeniu definitywnym, oznacza to, że nie jest możliwe wypowiedzenie zmieniające w sytuacjach, w których obowiązują zakazy wypowiadania umów o pracę. Odpowiednie zastosowanie znajdują tu zatem przepisy o ochronie szczególnej. Z różnych względów przewiduje się jednak pewne od tego wyjątki, biorąc pod uwagę zwłaszcza to, że głównym celem wypowiedzenia zmieniającego nie jest rozwiązanie stosunku pracy. Komentowany przepis zawiera właśnie takie unormowanie, które umożliwia dokonanie wypowiedzenia zmieniającego pracownikowi, który jest objęty zakazem wypowiedzenia definitywnego.

Poza tym przepisem trzeba mieć na uwadze art. 24113 K.p. pozwalający na dokonanie wypowiedzenia zmieniającego w celu wprowadzenia do stosunku pracy mniej korzystnych dla pracownika postanowień zawartych w nowych unormowaniach układowych. W tym przypadku nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność wypowiadania warunków umowy o pracę lub innego aktu kreującego stosunek pracy.

W odniesieniu do pracowników w wieku przedemerytalnym wypowiedzenie zmieniające może być dokonane – zgodnie z art. 43 K.p. – w dwóch przypadkach. Pierwszy z nich sprowadza się do wprowadzenia nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej grupy, do której należy pracownik. W tym ostatnim przypadku nie jest jasne, o przynależność do jakiej grupy chodzi. W rezultacie należy stwierdzić, że możliwe jest ustalenie tego zarówno ze względu na rodzaj wykonywanych czynności, jak i zatrudnienie w tej samej jednostce organizacyjnej (np. w tym samym dziale). Biorąc pod uwagę, że zmiana warunków płacowych (wprowadzenie nowych zasad wynagradzania) dotycząca określonej grupy pracowników, a tym bardziej wszystkich zatrudnionych pracowników, dokonywana jest zwykle na drodze układowej albo w regulaminach wynagradzania (art. 24113 K.p. znajduje tu odpowiednie zastosowanie), w tym zakresie komentowany przepis może wydawać się zbędny. Ma on jedynie sens przy założeniu, że wprowadzanie nowych zasad wynagradzania odbywa się z przyczyn niedotyczących pracownika.

Drugą przesłanką, której wystąpienie sprawia, że wypowiedzenie zmieniające umowę o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym staje się możliwe, jest stwierdzenie orzeczeniem lekarskim utraty zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawiniona utrata uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Wobec powyższego należy uznać, że jeśli nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 43 K.p. – pracodawca nie może zmienić wynagrodzenia.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

W czasie przedłużającej się podróży służbowej pracownikowi skończyła się umowa o pracę

Co zrobić, jeśli w czasie przedłużającej się podróży służbowej pracownikowi skończyła się umowa o pracę? Pracownik miał umowę do 31 stycznia, a jego...

 

Kwalifikacje a awans zawodowy nauczyciela

Chcę złożyć wniosek o wszczęcie postępowania na nauczyciela dyplomowanego, ale czytając różne prawne wykładnie pojawiły mi się pewne wątpliwości....

 

Dwie umowy o pracę a ciąża

Mam dwie umowy o pracę u różnych pracodawców – jedna to umowa o pracę na zastępstwo, druga to umowa o pracę na czas nieokreślony....

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »