Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nieterminowe wypłacanie wynagrodzenia jako powód odejścia z pracy z winy pracodawcy

Marek Gola • Opublikowane: 2019-07-08

Pracuję w prywatnym przedszkolu, jestem zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Chciałabym się zwolnic bez okresu wypowiedzenia. Pracodawca rażąco narusza swoje obowiązki względem mnie i innych pracowników, ponieważ nieterminowo wypłaca wynagrodzenie – za miesiąc poprzedni otrzymuję nie do 10-go każdego miesiąca (jak wynika z K.p.), lecz np. w dniu 25 lub 26 miesiąca. W umowie nie mam zapisów co do dnia wypłacania pensji, ale wiem, że tak być nie powinno. Czy mogę rozwiązać umowę o pracę ze skutkiem natychmiastowym?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W opisanej sprawie istotna jest treść art. 55 Kodeksu pracy (K.c.), zgodnie z którym:

„Art. 55. § 1. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe.

§ 1[1]. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

§ 2. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Przepis art. 52 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w § 1 i 11 pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.”

Przepis art. 55 § 1 [1] K.p. dodany w 1996 r., który jest odwzorowaniem art. 52 § 1 K.p., zezwala pracownikowi na rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków. Zachowanie pracodawcy, aby mogło uzyskać kwalifikację ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy względem pracownika, musi charakteryzować się, jak się wydaje, winą umyślną lub rażącym niedbalstwem.

Przykładowy, niepełny katalog tych obowiązków zamieszczony jest w art. 94 K.p. Te obowiązki są następnie konkretyzowane w poszczególnych działach Kodeksu pracy. Będzie to też art. 94[3] K.p. mobbing. Ponadto niektóre obowiązki pracodawcy zostały podniesione w artykułach od 111 do 183 K.p. do rangi podstawowych zasad prawa pracy:

  •  poszanowanie godności osobistej pracownika – poniewieranie, znieważanie pracownika jak najbardziej uprawnia do rozwiązania stosunku pracy w tym trybie,
  •  obowiązek równego traktowania i niedyskryminacji – w pewnym sensie łączący się z nim zakaz mobbingu,
  •  obowiązek zapewnienia pracownikowi wypoczynku – będą uprawniały pracownika, do rozwiązania stosunku pracy takie sytuacje, kiedy pracodawca narusza przepisy dotyczące czasu pracy np. warunków zlecania godzin nadliczbowych, limitu godzin nadliczbowych, warunków zlecania pracy w niedzielę i święta, także naruszenie przepisów dotyczących urlopów wypoczynkowych, jeśli nie udzielamy pracownikowi urlopów wypoczynkowych przez cały rok, nieobjęcie pracownika w ogóle planem urlopowym, przypadki bezzasadnego, z naruszeniem przepisów K.p. odwoływania pracownika z urlopu, przesuwanie terminu rozpoczęcia urlopu,
  •  obowiązek prawidłowego wypłacania wynagrodzenia za pracę – we właściwej wysokości i właściwym terminie,
  •  obowiązek przestrzegania zasad BHP.

Określenie „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków” w art. 55 § 11 K.p. oznacza naruszenie przez pracodawcę (osobę, za którą pracodawca ponosi odpowiedzialność) z winy umyślnej lub wskutek rażącego niedbalstwa obowiązków wobec pracownika, stwarzające realne zagrożenie istotnych interesów pracownika lub powodujące uszczerbek w tej sferze. Dla oceny, że doszło do naruszenia godności pracownika (art. 111 K.p.) nie ma znaczenia, czy on sam potraktował określone zachowanie osoby reprezentującej pracodawcę jako godzące w jego dobro osobiste. Reakcja pracownika na takie zachowanie może mieć jednak znaczenie w procesie oceny, czy naruszenie godności obiektywnie wystąpiło.

Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 listopada 2008 r. (sygn. akt III UK 57/08): „Pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi w terminie całego należnego wynagrodzenia, narusza swój podstawowy obowiązek z winy umyślnej, nawet jeśli niepozyskanie środków finansowych na ten cel było przezeń niezawinione.”

Nie należy jednakowo traktować pracodawcy, który w ogóle nie wypłaca wynagrodzenia, oraz pracodawcy, który wypłaca je częściowo. W obu wypadkach jest to naruszenie przez pracodawcę podstawowego obowiązku, ale w razie wypłacenia części wynagrodzenia nie zawsze jest to naruszenie ciężkie. Należy wówczas dokonać oceny winy pracodawcy oraz wagi naruszonych lub zagrożonych interesów pracownika (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II PK 287/11).

Jednak wyraźnie podkreślić należy, że: „Nieuzasadnione jest rozwiązanie przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę obowiązku wypłaty wynagrodzenia (art. 55 § 1[1] k.p.), przed ustalonym terminem jego zapłaty, nawet wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że pracodawca nie mógłby się wywiązać z tego obowiązku w terminie” (zob. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II PK 69/11).

Pani wskazuje na niewypłacenie w terminie wynagrodzenia, co w pełni uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony z winy pracodawcy. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Sąd Najwyższy w wyroku z 4.04.2000 r.(I PKN 516/99) wyraził pogląd, że „aby przypisać pracodawcy ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków, trzeba wykazać jego winę. Jeśli to jest osoba prawna czy jednostka organizacyjna, to sięgamy do starej koncepcji winy anonimowej, bezimiennej czy organizacyjnej. Nie mniej ta wina musi zaistnieć.” W tym wyroku Sąd Najwyższy rozważał kwestie winy właśnie w takim przypadku, kiedy naruszenie obowiązków przez pracodawcę polegało na niewypłacaniu w terminie wynagrodzenia za pracę. Pracodawca bronił się tym, że to, iż utracił płynność finansową, nie wynikało z jakichś jego zawinionych zachowań, wynikało z tego, że to wierzyciele przestali spłacać swoje należności za usługi wykonywane przez pracodawcę. SN stwierdził, że to nie o to chodzi. Wyraził pogląd, że pozyskiwanie środków na wynagrodzenie nie jest elementem treści stosunku pracy, w związku z czym pracodawca nie może bronić się brakiem winy w pozyskiwaniu środków czy niepozyskaniem środków na wypłatę wynagrodzenia. To jest jeden z elementów ryzyka pracodawcy, ryzyka ekonomicznego związanego z zatrudnieniem pracowników. Natomiast elementem treści stosunku pracy jest obowiązek pracodawcy wypłaty wynagrodzenia. Jeżeli pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia w terminie, to z winy umyślnej narusza ten obowiązek, bo wie, że go narusza i na to naruszenie się godzi.

Podkreślić należy, iż w przypadku rozwiązania umowy w sposób powyższy przysługuje Pani prawo do wytoczenia powództwa o odszkodowanie należne pracownikowi w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu dopuszczenia się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art.55 § 1[1] K.p.).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Odsetki za okres wypowiedzenia

Za tydzień kończy mi się zwolnienie lekarskie. Od roku pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia w terminie, więc znalazłam inną pracę. Czy mogę...

 

Aneksowanie umowy o pracę a okres wypowiedzenia

7 lat temu podpisałam umowę o pracę na rok z 2-tygodniowym okresem wypowiedzenia. Po roku dostałam aneks do umowy, ale bez przedłużenia umowy...

 

Pracodawca nie odprowadza składek ZUS, co mogę zrobić?

Mój pracodawca nie odprowadza za mnie składek ZUS, co mogę w tej sytuacji zrobić? Dowiedziałam się o tym w tym tygodniu przypadkowo, ale...

 

Odejście z pracy za porozumieniem stron, czy można zmienić zdanie w trakcie wypowiedzenia?

Odejście z pracy za porozumieniem stron, czy można zmienić zdanie w trakcie wypowiedzenia?

Dwa tygodnie temu złożyłam wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony na mocy porozumienia stron. Złożyłam je pod wpływem emocji i złego...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »