Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nauczyciel z prawem do wcześniejszej emerytury a wypowiedzenie

Marta Handzlik • Opublikowane: 2015-05-31

Nauczycielka za 2 dni kończy 60 lat. Jej wiek emerytalny to 60 lat i 5 miesięcy. Pani tej od 6 lat przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela, ale z niego nie skorzystała, tylko pozostaje w stosunku pracy. W związku z tym pytanie: czy można jej wręczyć wypowiedzenie w związku z brakiem godzin (art. 20 KN)? Wypowiedzenie otrzymałaby w maju br., a rozwiązanie umowy nastąpiłoby 31 sierpnia br. Czy obowiązuje ją okres ochronny, jeśli wiek emerytalny osiągnie w sierpniu br.?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 191) – dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia.

Nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn określonych wyżej, przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Rozwiązanie stosunku pracy w takim przypadku następuje z końcem roku szkolnego po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu.

Odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego przysługuje nauczycielowi z powodu rozwiązania z nim stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, czy nauczyciel zrezygnował z propozycji ograniczenia etatu, czy też po rozwiązaniu stosunku pracy zostanie ponownie zatrudniony w tej samej szkole. Jednocześnie należy pamiętać, że okres wypowiedzenia wynoszący 3 miesiące jest w tym przypadku wymagany przepisami prawa, więc nie można nie wypłacić odprawy tylko dlatego, że dokonano zakończenia stosunku pracy zgodnie z przepisami prawa.

W myśl z kolei art. 91c KN w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, które nie są uregulowane przepisami KN, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.). To właśnie przepisy Kodeksu pracy, a konkretnie art. 39, przewidują ochronę przed wypowiedzeniem pracowników w okresie przedemerytalnym. W analizowanym przypadku należy zastanowić się, czy wspomniana regulacja może zostać wykorzystana w przypadku rozwiązania stosunku pracy będącego następstwem zmniejszenia liczby oddziałów w szkole. Wymaga to stwierdzenia, czy regulacja z art. 20 KN ma charakter zupełny, czy też należy posiłkować się przepisami K.p., jako uzupełniającymi regulacje KN.

Ku pierwszemu z ww. stanowisk skłonił się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r. (uchwała SN z dnia 7 grudnia 2006 r. I PZP 4/06). Sąd orzekł, nawiązując do art. 41 K.p., że w sytuacji gdy pracownika chroni się przed wypowiedzeniem umowy o pracę, ochrona nie dotyczy pozaumownych stosunków pracy, w tym stosunku pracy na podstawie mianowania. Do nauczyciela mianowanego, zdaniem SN, nie ma zastosowania także regulacja art. 39 K.p.

Ku drugiemu z wymienionych stanowisk skłania się Barański (Barański, Szymańska, Rozwadowska-Skrzeczyńska, Ustawa Karta Nauczyciela. Komentarz, Warszawa 2009), którego zdaniem art. 39 K.p. znajduje zastosowanie w sytuacji rozwiązywania stosunku pracy w oparciu o przesłanki wskazane w art. 20 KN, ponieważ KN nie zawiera regulacji dotyczących ochrony trwałości zatrudnienia.

Choć trudno zgodzić się z poglądem SN, jakoby art. 39 K.p. nie znajdował zastosowania do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania, za słuszne należy uznać twierdzenie, iż w warunkach, o których mowa w art. 20 KN regulacje ochronne z K.p. nie znajdą zastosowania. Należy zauważyć, że przewidziana w tym przepisie możliwość rozwiązania stosunku pracy ma charakter szczególny, możliwość taka podyktowana jest bowiem trudną sytuacją pracodawcy, który na ogół zmuszony jest dokonać redukcji zatrudnienia. Wydaje się, że o zwolnieniu powinny wówczas decydować możliwie obiektywne przesłanki, tj. kwalifikacje nauczyciela, czy też jego sytuacja materialna.

Przyjęcie aprobującego stanowiska w sprawie obowiązywania przepisów ochronnych z K.p. w warunkach, o których mowa w art. 20 KN uniemożliwiałoby niekiedy zastosowanie takich obiektywnych kryteriów. W zaistniałej sytuacji należy zatem posłużyć się jednolitymi kryteriami, które usprawiedliwiają rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem o niższych kwalifikacjach, obniżonej sprawności zawodowej czy zdrowotnej, pracodawcy. Wobec powyższego należy przyjąć pogląd Sądu Najwyższego o nieobowiązywaniu w stosunku do nauczycieli mianowanych art. 39 K.p. W takiej sytuacji jak najbardziej można zwolnić nauczyciela na podstawie art. 20 KN za odprawą.

Pamiętać także należy, że zdaniem SN nauczycielom (poza nauczycielami zatrudnionymi przez mianowanie) przysługuje ochrona przedemerytalna z art. 39 K.p., mimo że ich uprawnienia pracownicze zasadniczo reguluje Karta Nauczyciela. Oczywiście pod protekcją tą pozostają wyłącznie w ciągu czterech lat przed nabyciem prawa do emerytury w powszechnym lub niższym wieku emerytalnym. Przywileju takiego nie daje natomiast uzyskanie wcześniejszej emerytury (nie należy się ona z mocy prawa, pracownik sam składa wniosek o jej przyznanie).

Jeśli więc nauczycielka uzyskała prawo do emerytury wcześniejszej i nie złożyła wniosku o taką emeryturę, a nie jest nauczycielem zatrudnionym przez mianowanie, to podlega ochronie przed zwolnieniem. Jeśli jednak zatrudniona jest na podstawie mianowania – ochrona ta, zgodnie z opinią SN, została wyłączona w przypadku zwolnienia z art. 20 KN.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Kolejne zwolnienie lekarskie nauczyciela

Jestem nauczycielem. Od marca do 30 czerwca 2014 r. byłam na L4 – na kręgosłup 90 dni, na gardło 30 dni. Do końca sierpnia jestem w okresie...

 

Stan nieczynny dla nauczyciela przed mianowaniem

Jestem nauczycielem kontraktowym przed mianowaniem, mam umowę na czas nieokreślony. Rok temu zmieniono mi wymiar etatu z pełnego na 15/18. Obecnie...

 

Wcześniejsza emerytura, urlop na poratowanie zdrowia, choroba zawodowa

Jestem nauczycielem w szkole specjalnej, mam 38 lat i niecałe 16 lat stażu pracy. Kiedy i na jakich warunkach mogę odejść na wcześniejszą...

 

Urlop dla poratowania zdrowia udzielony w dwóch szkolach

Jestem nauczycielem dyplomowanym. Jednocześnie jestem zatrudniony na cza nieokreślony w dwóch szkołach: w gimnazjum – pełny etat...

 

Zatrudnienie na 1/2 etatu a wysokość odprawy emerytalnej nauczyciela

Rok temu, w związku ze zmianami organizacyjnymi w szkole uniemożliwiającymi dalsze zatrudnianie mnie w pełnym wymiarze godzin, otrzymałem od...

 

Status nauczyciela prowadzącego zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Jestem nauczycielem dyplomowanym z kilkunastoletnim stażem. Od 5 lat pracuję jako nauczyciel zajęć korekcyjno-kompensacyjnych w wymiarze 18 godzin...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »