Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nadgodziny a dni wolne

Dorota Kriger • Opublikowane: 2012-06-29

Pracuję na pełen etat, a w ostatnich tygodniach pracodawca każe mi zostawać po 11-12 godzin. Chciałem mieć wolne za nadgodziny, ale przełożony chce mi wypłacić tylko premię za dodatkową pracę. Czy to zgodne z prawem?
Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Niestety, decyzja w kwestii formy odbioru czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych należy do pracodawcy. Pracownik nie może w tej kwestii samodzielnie zadecydować.

Pracodawca może, zgodnie z art. 1512 Kodeksu pracy:

  • na pisemny wniosek pracownika udzielić mu czasu wolnego w stosunku 1:1 lub
  • samodzielnie wyznaczyć termin odbioru nadgodzin bez pisemnego wniosku pracownika – w stosunku 1:1,5 albo
  • wypłacić pracownikowi wynagrodzenie i dodatek za pracę w nadgodzinach.

Pracownik ma prawo przedłożyć pracodawcy wniosek dotyczący odbioru czasu wolnego, dodatkowo wskazujący w jakich terminach pracownik chciałby wykorzystać czas przepracowany w godzinach nadliczbowych, jednak pracodawca nie jest związany takim wnioskiem. Pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika tylko wtedy, gdy przepisy stanowią o obowiązku udzielenia w zamian dnia wolnego, np. gdy pracownik pracował w sobotę (która zawsze była dla niego dniem wolnym), gdyż zgodnie z art. 1513 Kodeksu pracy za pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje pracownikowi w zamian inny dzień wolny od pracy.

W Pana przypadku należy jednak zastanowić się nad tym, czy pracodawca ma prawo zmuszać Pana do pracy w nadgodzinach.

Pracodawca może zobowiązać pracownika do pracy w godzinach nadliczbowych tylko w sytuacjach, przewidzianych prawem pracy. Zacytowany przepis wskazuje, kiedy jest to dopuszczalne:

„Art. 151. § 1. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

2) szczególnych potrzeb pracodawcy”.

Nie opisał Pan, w jakich sytuacjach pracodawca zobowiązuje Pana do dłuższej pracy – trudno więc określić, czy pracodawca postępuje zgodnie z prawem, czy też sytuacja taka wynika z nieprawidłowego zarządzania czasem pracy. W sytuacjach, gdy konieczność pozostawania w godzinach nadliczbowych wynika z nieprawidłowego zorganizowania czasu pracy przez pracodawcę – pracownik może odmówić pracy w nadgodzinach.

Jeśli Pana praca po godzinach nie różni się niczym od codziennej Pana pracy i nie jest wynikiem konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii lub szczególnych potrzeb pracodawcy, to pracodawca bezpodstawnie nakazuje Panu pracować dłużej ponad czas przewidziany w umowie o pracę.

Warto w tym miejscu wiedzieć, jak należy rozumieć szczególne potrzeby pracodawcy – zdaniem Sądu Najwyższego szczególne potrzeby pracodawcy „wykraczają poza jego zwykłą działalność, potrzeby specjalne są niecodzienne, odróżniające się od zwykłych potrzeb związanych z prowadzoną działalnością” – tak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 26 maja 2000 r. (sygn. akt I PKN 667/99, OSNP 2001/22/662). Ponadto potrzeby te powinny być obiektywnie uzasadnione, nieoczekiwane i trudne do przewidzenia.

Zgodnie z powyższym – jeśli pracodawca ma prawo do polecania Panu pracy w godzinach nadliczbowych, to ma również prawo decydować o formie odbioru tych nadgodzin, chyba że przepisy prawa pracy stanowią inaczej.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Czas pracy logopedy

Pracuję jako nauczyciel logopeda w ośrodku oświatowym. Pracuję jak pozostali nauczyciele: 45 minut + przerwa. Podczas przerw obowiązują mnie dyżury. Dyrektor...

 

Ograniczenie godzin pracy

Jestem nauczycielem dyplomowanym zatrudnionym przez mianowanie. Obecnie pracuję na cały etat, tj. w szkole macierzystej mam 11/18 etatu i w drugiej szkole 7/18....

 

Pensum dydaktyczne

Od 12 lat pracuję w szkole, dawniej jako nauczycielka W-F. Miałam niestety ciężki wypadek, po którym przekwalifikowałam się na nauczycielkę matematyki...

 

System czasu pracy palacza

Zatrudniam dwóch pracowników na umowę o pracę, którzy pracują w systemie równoważnego czasu pracy z przedłużonym dobowym wymiarem do 12 godzin (obsługują...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »