Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kary za rozwiązanie umowy o pracę – koszty szkoleń

Dorota Kriger • Opublikowane: 2008-09-11

Jestem obecnie zatrudniony na 3-miesięczny okres próbny. W tym czasie odbyłem szkolenia zagraniczne. Jeśli zrezygnuję z pracy jeszcze w czasie trwania tej umowy, czy pracodawca będzie miał prawo zastosować w stosunku do mnie kary na przykład w formie zwrotu pieniędzy za odbyte szkolenia? Kiedy pracodawca może żądać zwrotu takich kosztów, czy zależy to np. od rodzaju umowy o pracę, czy od tego która ze stron wypowiada pracę, czy może od okresu zatrudnienia?
Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Sąd Najwyższy w wyroku z 14 maja 1998 r., I PKN 110/98, (OSNP z 1999 r. nr 10, poz. 338), stwierdził, iż pracownik ma obowiązek zwrócić koszty szkolenia, gdy wynika to z uzgodnienia stron stosunku pracy. Pracodawca powinien więc z pracownikiem skierowanym na szkolenie lub kurs zawrzeć stosowną umowę. Umowa taka określa wzajemne prawa i obowiązki stron w związku ze skierowaniem i odbyciem przez pracownika szkoleń, mających na celu podniesienie jego kwalifikacji zawodowych.

W umowie należy wskazać m.in. jakie świadczenia otrzyma pracownik od przełożonego w trakcie nauki i kiedy firma może domagać się od pracownika całkowitego lub częściowego zwrotu kosztów szkolenia.

Należy jednak pamiętać, iż istnieje zamknięty katalog sytuacji, w których pracodawca może domagać się zwrotu takich kosztów. Wynika to z zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. z 1993 r. Nr 103, poz. 472 oraz z 2006 r. Nr 31, poz. 216), a dokładnie z treści paragrafu 6, ustęp 2, który brzmi:

„Pracownik, który otrzymał od zakładu pracy świadczenia, o których mowa w § 4, i w trakcie nauki lub po jej ukończeniu w terminie określonym w umowie, nie dłuższym niż 3 lata:

  1. rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem,
  2. z którym zakład rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy,
  3. którego stosunek pracy wygaśnie wskutek porzucenia pracy

– jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez zakład pracy na jego naukę w wysokości proporcjonalnej do czasu pracy po ukończeniu nauki lub czasu pracy w czasie nauki, chyba że zakład pracy odstąpi od żądania zwrotu kosztów w części lub w całości.”

Jeśli zatem umowa zostanie rozwiązana w sposób przewidziany w cytowanym § 6 ust. 2 tego rozporządzenia, pracownik będzie zobligowany do zwrotu całości lub części kosztów poniesionych przez pracodawcę. Jak również – jeśli pracownik bez uzasadnionych przyczyn przerwie naukę w szkole lub jej nie podejmie, także będzie musiał zwrócić odpowiednią kwotę jako koszt świadczenia w części lub całości.

Jednocześnie § 6 ust. 4 tego rozporządzenia dopuszcza sytuację, kiedy pracownik nie będzie miał obowiązku zwrotu kosztów szkolenia (w przypadku podpisania stosownej umowy z pracodawcą), jeżeli rozwiązanie umowy o pracę będzie spowodowane:

  1. szkodliwym wpływem wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, stwierdzonym orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie odrębnych przepisów, w razie gdy zakład pracy nie przeniósł go do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe, w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim,
  2. brakiem możliwości dalszego zatrudnienia ze względu na inwalidztwo lub utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy,
  3. przeprowadzeniem się pracownika do innej miejscowości w związku ze zmianą miejsca zatrudnienia małżonka,
  4. przeprowadzeniem się pracownika do innej miejscowości ze względu na zawarcie związku małżeńskiego z osobą zamieszkałą w tej miejscowości.

Chcąc podsumować dotychczasowe rozważania, podkreślić należy, iż pracownik, który skorzysta ze świadczenia w postaci nieodpłatnego szkolenia i przerwie naukę bez konkretnej przyczyny, albo w trakcie nauki, lub po jej zakończeniu, w okresie ustalonym w umowie (ale nie dłuższym niż 3 lata), rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem lub zakład pracy rozwiąże z nim i z jego winy umowę o pracę bez wypowiedzenia – musi liczyć się ze zwrotem części kosztów poniesionych przez pracodawcę na naukę.

Podstawowym warunkiem żądania zwrotu kosztów jest zawarcie takiej informacji w umowie pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia.

Wysokość kwoty, którą pracownik powinien zwrócić w uzasadnionej sytuacji, powinna być mu znana i powinna mieć ścisły związek z wysokością kosztów szkolenia poniesionych przez pracodawcę.

Przepisy prawa, regulujące omawiane tu zagadnienie, nie wyróżniają rodzajów umów o pracę, w przypadku których należy zwrócić koszty, a więc dotyczą one wszystkich umów zawartych zgodnie z Kodeksem pracy. Znaczenie ma za to strona i przyczyna rozwiązania umowy o pracę. Jak łatwo zauważyć np. w przypadku rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron lub po prostu upływu czasu, na który była ona zawarta, pracownik nie będzie zobowiązany do zwrotu kosztów nauki.

Jeśli zawarł Pan z pracodawcą umowę, o której mówi w § 6 ust. 1 rozporządzenia i zdecyduje się Pan wypowiedzieć tę trwającą umowę lub kolejną – przed upływem czasu obowiązywania zawartej umowy o kształcenie – będzie Pan zobligowany do wywiązania się z postanowień umowy i zwrotu kosztów z niej wynikających. Czas zatrudnienia będzie ważny tylko w takim znaczeniu, iż od dnia obowiązywania umowy o kształcenie do jej zakończenia (maksymalnie 3 lata), zwrot kosztów będzie liczony proporcjonalnie – zgodnie z zapisami wynikającymi z umowy i rozporządzenia.

W przypadku gdyby nie została zawarta umowa, w której powinno się określić wysokość i ewentualny zwrot kosztów, mimo skierowania Pana na szkolenie, pracodawca nie będzie uprawniony do żądania zwrotu poniesionych przez niego kosztów.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. z 1993 r. Nr 103, poz. 472 oraz z 2006 r. Nr 31, poz. 216).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Rozwiązanie umowy na okres próbny

Rozwiązanie umowy na okres próbny

Podpisałam umowę o pracę na okres próbny, który wynosi trzy miesiące. Przepracowałam tydzień i chciałabym zrezygnować, ponieważ otrzymałam inną...

Kiedy złożyć dwutygodniowe wypowiedzenie umowy o pracę?

Kiedy złożyć dwutygodniowe wypowiedzenie umowy o pracę?

Do kwietnia 2011 r. mam urlop wychowawczy, ale od 1 września chciałabym rozpocząć nową pracę. Mam umowę na czas określony do 2012 r. i okres wypowiedzenia...

Okoliczność uzasadniająca rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia

Moje pytanie dotyczy rozwiązania umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia. Art. 55 § 2 Kodeksu pracy mówi, że oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę...

 

Rozwiązanie umowy z powodu niewypłacalności firmy

W związku z niewypłacalnością przedsiębiorstwa, w którym pracuję, pracodawca już 14 dni zalega mi z należną wypłatą, chciałbym...

 

Klauzula przewidująca krótszy okres wypowiedzenia

Mam umowę o pracę na czas nieokreślony, staż pracy u pracodawcy prawie 2 lata. W umowie mam zapis, iż okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie. Czy...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »