Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak rozstać się z pracownicą, która nie spełnia wymagań?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-05-05

Mamy pracownicę urodzoną w 1956 r. Mimo wielokrotnych upomnień ze strony przełożonych wciąż nadchodzą nowe skargi od klientów, niektórzy z nich odchodzą do konkurencji. Pani dopuszcza się naprawdę nagannych zachowań w kontaktach z klientami i innymi pracownikami. Jak rozstać się z taką pracownicą, która nie spełnia naszych wymagań, tj. kultury osobistej, ogłady itd.? Czy jest w okresie ochronnym? Co mamy robić?

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź bez wychodzenia z domu
Monika, 33 lata, pracownik biurowy
Moja opinia o poradach prawnych świadczonych przez w.w. usługodawcę jest pozytywna.
Bernadeta, nauczyciel akademicki emeryt, 76 lat
Bardzo obszerne wytłumaczenie i podkreślenie dla mnie kluczowych kwestii kilka razy. Język zrozumiały dla każdego.
Kinga, księgowa, 29 lat
Bardzo dziękuję za szczegółowa i bardzo kompetentna odpowiedź na moje pytanie na temat urlopu uzupełniającego.
Magdalena
Bardzo dziekuje za szybkie i sprawne przeprowadzenie transackcji i dostarczenie opinii. Komunikacja z Prawnikiem i Biurem Obslugi szybka, sprawna i uprzejma. Funkcja negocjacji ceny za usluge dala mi szanse wynegocjowac obopolnie korzystna cene. Polecam uslugi tej platformy prawnej :-).
Ewa, 60 lat

Pracownica jest niestety w okresie ochronnym przed emeryturą. Art. 39 ustawy z 26 Kodeks pracy (dalej K.p.) stanowi, iż „pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Z takim pracownikiem można rozstać się poprzez zwolnienie dyscyplinarne. Pracodawca może więc rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z pracownikiem, któremu brakuje min. 4 lata do emerytury w razie:

  • ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
  • popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  • zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Zgodnie z utartą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego w pojęciu „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych” mieszczą się trzy elementy. Są to:

  1. bezprawność zachowania pracownika (naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego),
  2. naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy,
  3. zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną, jak i rażące niedbalstwo.

Zdaniem Sądu Najwyższego:

„Uzasadnioną przyczyną rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. nie musi być jedynie zawinione uchybienie pracownicze wywołujące istotną szkodę majątkową w mieniu pracodawcy. Taką przyczyną może być także zawinione działanie pracownika powodujące zagrożenie interesów pracodawcy” (por. wyrok SN z dnia 09 lipca 2009 r., sygn. akt II PK 46/09).

„Elementy te (przesłanki) muszą zostać spełnione łącznie, a co za tym idzie, zgodnie z wyrokiem SN z 19 stycznia 2000 r. (I PKN 473/99, OSNP 2001/10/348), dla stwierdzenia bezzasadności rozwiązania umowy o pracę w tym trybie wystarcza brak jednej z przesłanek zastosowania tego przepisu.

Należy przyjąć, iż to syntetyczne sformułowanie art. 52 § 1 pkt. 1, a także pozostałe ustanowione w tym artykule rozwiązania są i będą podlegały interpretacji sądowej. Wydaje się przy tym, iż dotychczasowe dociekania Sądu Najwyższego dotyczące pojęcia ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych nic nie straciły na swej aktualności. Tak więc nadal rozwiązanie natychmiastowe z winy pracownika uzasadnia zakłócanie porządku i spokoju w pracy (np. orz. SN z 26 maja 1992 r., I PRN 22/92, LexPolonica); opuszczanie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwym (por. np. wyrok SN z 19 marca 1984 r., I PR 33/84, OSNCP 1984, nr 11, poz. 197); wyrządzenie szkody pracodawcy, którą ów pracodawca, zgodnie z art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p., musi udowodnić (wyrok SN z 6 lutego 1997 r., I PKN 68/96, OSNAPiUS 1997, nr 18, poz. 339); jednakże o stopniu i rodzaju winy pracownika w ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków nie decyduje wysokość szkody wyrządzonej pracodawcy (wyrok SN z 15 kwietnia 1999 r., I PKN 12/99, OSNAPiUS 2000, nr 12, poz. 467), zachowanie nielicujące z kierowniczym stanowiskiem wyrażające się w popełnieniu przestępstwa karnego skarbowego, celnego (por. np. wyrok z 4 grudnia 1986 r., I PRN 73/86, Sł. Prac. 1987 nr 11, s. 32), wykorzystanie przez członka spółdzielni pracy przysługujących mu dni wolnych od pracy, bez uzgodnienia z zakładem pracy (wyrok z 11 stycznia 1985 r., I PR 118/84, OSNCP 1985, nr 10 poz. 158); naruszenie przez pracownika odpowiedzialnego za bezpieczne warunki pracy, zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (wyrok z 22 września 1976 r., I PRN 62/76, OSNCP 1977 nr 4 poz. 81); spóźnione, nieusprawiedliwione zawiadomienie pracodawcy o kradzieży powierzonego pracownikowi samochodu wraz z kluczykami (wyrok SN z 13 marca 1997 r., I PKN 38/97, OSNAPiUS 1998, nr 3, poz. 72); bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 211/97, OSNAPiUS 1998, nr 11, poz. 323); przedstawienie przez pracownika kierownikowi zakładu pracy bezpodstawnych zarzutów popełnienia przestępstwa (wyrok SN z 7 marca 1997 r., I PKN 28/97, OSNAPiUS 1997, nr 24, poz. 487); korzystanie przez pracownika z telefonu służbowego w celu udziału w grach towarzyskich (wyrok SN z 15 maja 1997 r., I PKN 93/97, OSNAPiUS 1998, nr 7, poz. 208); świadczenie przez radcę prawnego prywatnych usług prawniczych w czasie pracy przeznaczonym na obsługę pracodawcy (wyrok SN z 8 maja 1997 r., I PKN 129/97, OSNAPiUS 1998, nr 6, poz. 177); zakłócanie spokoju i porządku w miejscu pracy oraz lekceważące i aroganckie wypowiedzi w stosunku do pełnomocnika pracodawcy, kwestionowanie jego kompetencji, odmowa wykonania polecenia, samowolne zabranie kluczy, pieczątek (wyrok z 11 czerwca 1997 r., I PKN 202/97, OSNAPiUS 1998, nr 10, poz. 297; wyrok z 17 grudnia 1997 r., I PKN 433/97, OSNAPiUS 1998, nr 21, poz. 626).

Do katalogu przewinień zaliczyć można: samowolne opuszczenie pracy (wyrok SN z 22 grudnia 1998 r.; I PKN 507/98; PiZS 1999 r. nr 6 poz. 43); podrobienie, przerobienie dokumentu zmierzające do bezprawnej zmiany stanowiska (wyrok SN z 1 grudnia 1998 r.; I PKN 329/98; M.Prawn. 1999 r. nr 9 poz. 8); pobranie przez głównego księgowego zaliczki bez zgody pracodawcy (wyrok SN z 17 listopada 1998 r.; I PKN 305/98; OSNAPiUS 1999, nr 21 poz. 689), zaksięgowanie czeku bez pokrycia przez pracownika banku (wyrok SN z 14 września 1998 r.; I PKN 319/98; OSNAPiUS 1999, nr 20 poz. 640); tolerowanie przez kierownika sklepu istotnych różnic między obrotem wykazywanym w raportach sklepowych a wynikającym ze wskazań kasy rejestrującej (fiskalnej) (wyrok SN z 1 lipca 1998 r.; I PKN 219/98; OSNAPiUS 1999, nr 15 poz. 481); »pożyczaniu sobie« pieniędzy z kasy sklepu w celu zaspokojenia bieżących potrzeb, bez wiedzy i zgody pracodawcy (wyrok SN z 26 czerwca 1998 r.; I PKN 214/98; OSNAPiUS 1999, nr 14 poz. 460), usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy (wyrok SN z 24 listopada 1998 r., I PKN 452/98, OSNAPiUS 2000, nr 1, poz. 21); przewinienia mogą też być spowodowane powstaniem w kasie fiskalnej braku nawet niewielkiej kwoty pieniężnej (wyrok SN z 24 listopada 1998 r., I PKN 454/98, OSNAPiUS 2000, nr 1, poz. 23); zawinione niewykonanie przez pracownika zgodnego z prawem polecenia poddania się kontrolnym badaniom lekarskim (wyrok SN z 10 maja 2000 r., I PKN 642/99, OSNAPiUS 2001, nr 20, poz. 619), bezprawne podwyższenie sobie wynagrodzenia za pracę przez wspólnika spółki kapitałowej zajmującego kierownicze stanowisko (wyrok SN z 1 lipca 1999 r., I PKN 135/99, OSNAPiUS 2000, nr 18, poz. 689); samowolne pobieranie nienależnych zaliczek na poczet przyszłego wynagrodzenia (wyrok SN z 26 maja 2000 r., I PKN 675/99, OSNAPiUS 2001, nr 22, poz. 665); samowolne opuszczenie miejsca pracy połączone z innym nagannym zachowaniem się pracownika może być oceniane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków (wyrok SN z 22 grudnia 1998 r., I PKN 507/98, OSNAPiUS 2000, nr 4, poz. 132); brak lojalności wobec pracodawcy (wyrok SN z 14 grudnia 1999 r., I PKN 447/99, OSNAPiUS 2000, nr 10, poz. 336); odmowa wykonania polecenia przejścia do innej pracy na podstawie art. 230 (wyrok SN z 1 grudnia 1999 r., I PKN 425/99, OSNAPiUS 2001, nr 8, poz. 263); poświadczanie nieprawdy w dokumentach celnych (wyrok SN z 10 listopada 1999 r., I PKN 353/99, OSNAPiUS 2001, nr 6, poz. 200); naruszenie obowiązku trzeźwości nawet w sytuacji, gdy wcześniej pracodawca tolerował nietrzeźwość pracownika w pracy (wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r., I PKN 596/99, OSNAPiUS 2001, nr 21, poz. 638); jednakże stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości pracownika dotkniętego przewlekłą psychozą alkoholową nie stanowi dostatecznej podstawy przypisania mu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (wyrok SN z 10 października 2000 r., I PKN 76/2000, OSNAPiUS 2002, nr 10, poz. 237); spożywanie alkoholu w lokalu związkowym (wyrok SN z 16 grudnia 1999 r., I PKN 462/99, OSNAPiUS 2001, nr 10, poz. 343); usiłowanie kradzieży lub przywłaszczenia mienia pracodawcy mające znamiona wykroczenia (wyrok SN z 12 września 2000 r., I PKN 28/2000, OSNAPiUS 2002, nr 7, poz. 161); naruszenie obowiązku zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawce na szkodę (wyrok SN z 6 czerwca 2000 r., I PKN 697/99, OSNAPiUS 2002, nr 24, poz. 709); przetrzymywanie sprzętu biurowego stanowiącego własność pracodawcy, mimo wezwania do jego zwrotu (wyrok SN z 22 listopada 2001 r., I PKN 700/2000, OSNP 2003, nr 21, poz. 517); odmowa poddania się badaniom kontrolnym po długotrwałej nieobecności (wyrok SN z 10 stycznia 2006 r. I PK 131/2005); ubliżanie podległym pracownikom (wyrok SN z 29 czerwca 2005 r., I PK 290/2004, OSNP 2006, nr 9-10, poz. 149).

Pracownik, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy, nie może żądać ustalenia na podstawie art. 189 k.p.c., że zakład pracy nie miał podstaw do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracownikowi takiemu służy bowiem roszczenie o zasądzenie określonych świadczeń (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 24 lutego 1967 r., III PZP 41/66, OSNCP 1967, nr 11, poz. 191)”.

Nie znam szczegółów zachowania pracownicy, trudno przewidzieć, czy sąd zakwalifikuje to jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.

Jak określono w Wyroku Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I PK 290/2004, LexPolonica nr 380921 Gazeta Prawna 2005/127 str. 24 OSNP 2006/9–10 poz. 149, „zachowanie pracownika na stanowisku kierowniczym polegające na ubliżaniu współpracownikom może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 kp).

Zgodnie z art. 100 § 1 kp pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz w szczególności przestrzegać (między innymi) zasad współżycia społecznego (§ 2 pkt 6). Obowiązek wpływania na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego spoczywa także na pracodawcy (art. 94 pkt 10 kp)”.

Dobrze byłoby dać pracownicy pisemne upomnienia czy nawet kary porządkowe za określone zachowanie, popierając to skargami od klientów, zgromadzić sobie dobre zaplecze dowodowe, nawet klientów, którzy odeszli.

Jednak należy pamiętać, że sąd może zakwestionować ten powód jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.

Ponadto zgodnie z art. 40 „przepisu art. 39 nie stosuje się w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy”.

Jeśli pracownica ma rentę, nie obowiązuje zakaz wypowiedzenia umowy o pracę.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem pracy? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Odpowiedzialność materialna pracownika

Żona pracowała w prywatnej firmie jako samodzielna księgowa, była zatrudniona na podstawie umowy o prace na czas określony. Firma przed upływem okresu trwania...

Potrącenie wynagrodzenia na poczet niedoborów towarów

Jestem w okresie wypowiedzenia a pracowałem jako przedstawiciel. Dostałem wypowiedzenie 31.12.2006r i w tym dniu zdałem samochód służbowy i towar na magazyn za...

Odpowiedzialność materialna za powierzony sprzęt

Pracowałem w pewnej firmie na stanowisku informatyka. Zajmowałem się obsługą firm. Pewnego dnia u jednego z naszych klientów miałem zainstalować nową...

Nagana za korzystanie z internetu w czasie pracy

Czy pracodawca może za korzystanie internetu w czasie pracy (z prywatnego telefonu) ukarać pracownika jednocześnie naganą, zabrać premie umowne...

Refaktura wystawiona przez byłego pracodawcę

Dwa tygodnie temu rozwiązałem umowę o pracę z firmą X. Dzisiaj dostałem refakturę za zamówienie prenumeraty pewnego miesięcznika, którą podobno...

Ograniczenia w powierzaniu pracownikowi dodatkowych obowiązków

Dwa miesiące temu przełożony przedstawił mi nowy, poszerzony 3-krotnie zakres obowiązków i odpowiedzialności. Ten mój nowy zakres określa również...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »