Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy osiągnięcie wieku emerytalnego może być przyczyną zwolnienia?

Marta Handzlik • Opublikowane: 2015-05-23

Pracuję na kolei i od niedawna spełniam warunki do odejścia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym tj. 55 lat. Jednak chciałabym dłużej popracować – do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, który osiągnę za niecały rok. Niestety pracodawca chce wypowiedzieć mi umowę już teraz. Twierdzi, że jest jakiś przepis, który w momencie osiągnięcia przeze mnie 60 lat życia pozwala na rozwiązanie ze mną umowy o pracę. Czy ma rację? Czy osiągnięcie wieku emerytalnego może być przyczyną zwolnienia? Jestem zatrudniona na czas nieokreślony, a w przyszłym roku otrzymałabym nagrodę jubileuszową – 40-lecie. Jeszcze dodam, że należę też do związków zawodowych i chyba z tego tytułu też jestem chroniona. Czy w takiej sytuacji pracodawca może wypowiedzieć mi umowę?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę wyłącznie z powodu osiągnięcia przez pracownika wieku emerytalnego lub pobierania emerytury może budzić wątpliwości. Przepisy prawa pracy wymagają, aby wypowiedzenie umowy zawartej na czas nieokreślony nastąpiło z uzasadnionej przyczyny.

Pracodawca, który wypowie umowę o pracę z powołaniem się wyłącznie na okoliczność osiągnięcia przez pracownika wieku uprawniającego go do przejścia na emeryturę, może narazić się na zarzut dyskryminacji pracownika ze względu na wiek. Przepis art. 183a § 1 K.p. stanowi, że pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy oraz warunków zatrudnienia, bez względu m.in. na płeć i wiek.

Interpretacja wskazanego przepisu w orzecznictwie z zakresu prawa pracy nie jest jednak jednolita. W wyroku z 15 października 1999 r. (sygn. akt I PKN 111/99) Sąd Najwyższy przyjął, że spełnienie przesłanek nabycia prawa do emerytury co do zasady nie uzasadnia wypowiedzenia umowy, ale może stanowić kryterium wyboru danego pracownika do zwolnienia w przypadku dokonywania zwolnień z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Odmienne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 26 listopada 2003 r. (sygn. akt I PK 616/02), w którym orzekł, iż: „Osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego stanowi samodzielną przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę i nie jest przejawem dyskryminacji pracownika, który nabył prawo do emerytury (…)”. Uzasadniając wydane orzeczenie, SN wskazał, że ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę nie obowiązuje po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz spełnieniu warunków do uzyskania świadczeń emerytalnych.

W następnych latach ten ostatni pogląd ulegał jednak stopniowo zmianie. W wyroku z 4 listopada 2004 r. (sygn. akt I PK 7/04) Sąd Najwyższy uznał, że osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego i nabycie prawa do świadczenia nie może stanowić samodzielnej przyczyny wypowiedzenia stosunku pracy. Potwierdziła to uchwała podjęta w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w dniu 19 listopada 2008 r. (sygn. akt I PZP 4/08), w której stwierdzono, że wypowiedzenie umowy pracownicy wyłącznie z powodu nabycia przez nią prawa do emerytury oznacza dyskryminację ze względu na płeć. Z kolei Sąd Najwyższy w uchwale z 21 stycznia 2009 r. (sygn. akt II PZP 13/08) orzekł, że: „Osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę”.

W sytuacjach nieuregulowanych przez przepisy odrębne (a więc w odniesieniu do zdecydowanej większości osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy), wypowiedzenie umowy o pracę uzasadnione wyłącznie osiągnięciem wieku emerytalnego może zostać uznane za dyskryminację pracownika. Aby uniknąć takiego zarzutu, pracodawca w uzasadnieniu wypowiedzenia powinien wskazać jeszcze inne przyczyny, np. redukcję etatów czy przyczynę leżącą po stronie pracownika (np. częste nieobecności z powodu choroby).

Co do wcześniejszego wieku Sąd Najwyższy w wyrokach z 8 kwietnia 1999 r. (sygn. akt I PKN 105/99) i z 15 października 1999 r. (sygn. akt I PKN 111/99) przyjął, że przejście na wcześniejszą emeryturę jest uprawnieniem pracownika, jego przywilejem. Osiągnięcie tego wcześniejszego wieku emerytalnego nie uprawnia do wypowiedzenia umowy tylko z tego powodu.

Jak z tego wynika, nie ma żadnego przepisu stanowiącego, że z chwilą osiągnięcia przez pracownika wieku emerytalnego można go z tego powodu zwolnić.

Proszę także pamiętać, że niezależnie od osiągnięcia wieku emerytalnego przysługuje Pani ochrona związkowa, której nie wyłącza osiągnięcie wieku emerytalnego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Umowa na czas określony – zwolnienie lekarskie z powodu ciąży

Jestem w 7 tygodniu ciąży, a 6 grudnia podjęłam nową pracę. Dostałam umowę na czas określony (3-miesięczny). Zaczynając pracę, nie wiedziałam, że jestem...

 

Emeryt a odprawa

Czy pracujący na całym etacie emeryt otrzyma odprawę przy likwidacji zakładu pracy?

 

Nieprzyjęcie nowych warunków pracy a prawo do odprawy

Dostałam wypowiedzenie zmieniające z przyczyn reorganizacji firmy. Nowe miejsce pracy jest odległe o 100 km, dlatego musiałam odrzucić propozycję. Czy należy mi...

 

Odszkodowanie za niesłuszne zwolnienie z pracy

Pracodawca zwolnił mnie z powodu likwidacji stanowiska. Jeśli zatrudni kogoś na moje stare miejsce, czy mogę domagać się od niego odszkodowania za...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »