Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ciężarna pracownica

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-07-08

W naszej firmie jest praca zmianowa (12 godzin w dzień lub w nocy) – przy monitorze komputera. Jedna z pracownic przedłożyła zaświadczenie, że jest w ciąży. Czy muszę ją zdjąć z dyżurów nocnych? Czy musi złożyć o to podanie? Czy muszę jej zmienić zadania w pracy, tak by przy komputerze spędzała tylko 4 godziny? Jakie mam jeszcze obowiązki względem niej?

»Wybrane opinie klientów

Szybka i profesjonalna usługa. Będziemy w przyszłości korzystać z Państwa pomocy.
Stowarzyszenie Wkra
Po raz kolejny profesjonalizm na najwyższym poziomie.
 
Jerzy
Odpowiedź bez wychodzenia z domu
Monika, 33 lata, pracownik biurowy
Moja opinia o poradach prawnych świadczonych przez w.w. usługodawcę jest pozytywna.
Bernadeta, nauczyciel akademicki emeryt, 76 lat
Bardzo obszerne wytłumaczenie i podkreślenie dla mnie kluczowych kwestii kilka razy. Język zrozumiały dla każdego.
Kinga, księgowa, 29 lat

Pracownica nie musi składać żadnego podania. Obowiązkiem pracodawcy jest zorganizowanie jej pracy i harmonogramu pracy odpowiedniego do stanu ciąży.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W przypadku stałego zatrudniania pracownicy w porze nocnej od momentu stwierdzenia stanu ciąży pracodawca obowiązany jest przenieść ją na okres ciąży do pracy w porze dziennej tego samego rodzaju, a jeżeli jest to niemożliwe – do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej. Upoważniając pracodawcę do „przeniesienia pracownicy do innej pracy”, ustawodawca nie wskazuje wzorem art. 42 § 4 Kodeks pracy, iż ma to być praca, która „odpowiada kwalifikacjom pracownika”, czy też wzorem art. 81 § 3, że ma to być „odpowiednia praca”. Literalna wykładnia omawianego przepisu mogłaby wskazywać, że może to być każda praca, która nie jest wykonywana w porze nocnej. Wydaje się jednak, że byłoby to wnioskowanie zbyt uproszczone. Pracownica, zatrudniając się, zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, a więc oddaje do dyspozycji pracodawcy swoje określone kwalifikacje, czyli „inna praca”, do której może być przeniesiona pracownica w ciąży, powinna odpowiadać rodzajowi i poziomowi jej kwalifikacji.

Gdy nie jest możliwe przeniesienie pracownicy w ciąży do pracy tego samego rodzaju w porze dziennej lub do innej pracy, pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownicę z obowiązku świadczenia pracy. Niewykonanie przez pracodawcę wymienionych obowiązków stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Pracodawca, który zatrudnia pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią, przy pracy wzbronionej takiej pracownicy (wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet; Dz. U. Nr 114 poz. 545), bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. Natomiast pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pozostałych pracach wymienionych w powyższym rozporządzeniu jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Nałożony na pracodawcę nakaz zwolnienia pracownicy z obowiązku świadczenia pracy został uznany przez ustawodawcę jako alternatywny obowiązek pracodawcy, do którego jest obowiązany się zastosować w przypadku niemożności dostarczenia pracownicy pracy odpowiedniej ze względu na stan zdrowia. O możliwości dostarczenia pracownicy odpowiedniej pracy decyduje samodzielnie pracodawca. W sytuacji, gdy uzna, iż odpowiedniej pracy nie może pracownicy dostarczyć, a w konsekwencji zwolni ją z obowiązku świadczenia pracy, pracownicy nie przysługuje roszczenie o dopuszczenie do wykonywania odpowiedniej pracy.

Pracodawca, który nie dopełnia obowiązku przeniesienia pracownicy w ciąży do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan ciąży, ani nie zwalnia pracownicy z obowiązku świadczenia pracy, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karno-administracyjnej na podstawie art. 281 pkt 5 kodeksu pracy. Pracownica nieprzeniesiona do odpowiedniej pracy ani niezwolniona z obowiązku świadczenia pracy może samodzielnie powstrzymać się z uwagi na stan zdrowia od wykonywania obowiązków pracowniczych.

Jeżeli przeniesienie pracownicy do pracy (tego samego rodzaju lub innej) w porze dziennej powoduje obniżenie jej wynagrodzenia, przysługuje jej dodatek wyrównawczy. W tym miejscu należy rozważyć, czy dodatek wyrównawczy rekompensować ma także „utracony” dodatek za pracę w porze nocnej. Tę kwestię należy rozstrzygnąć pozytywnie. Warto tu przytoczyć uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 marca 1979 r. (V PZP 13/78, OSNCP 1979, nr 6, poz. 110), w której myśl przeniesienie pracownicy w ciąży z czterobrygadowej organizacji pracy do pracy jednozmianowej ze względu na ustawowy zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej (art. 178 § 1), jako przeniesienie do innej pracy w rozumieniu art. 179 § 1, uzasadnia wypłatę dodatku wyrównawczego w razie obniżenia wynagrodzenia tej pracownicy, chociażby rodzaj wykonywanej przez nią pracy pozostał niezmieniony. Choć orzeczenie to zapadło na podstawie art. 179, zachowuje swą aktualność także w odniesieniu do art. 1781.

Wynagrodzenie do celów ustalenia wymiaru dodatku wyrównawczego oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy (por. § 7 ust. 2 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy).

Z kolei pracownica zwolniona z obowiązku świadczenia pracy przez cały czas tego zwolnienia zachowuje prawo do wynagrodzenia. Również i to wynagrodzenie ustala się według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy (por. § 5 powołanego rozporządzenia).

Zgodnie z art. 176 Kodeksu pracy nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Zakaz ten dotyczy wszystkich kobiet, bez względu na wiek czy rodzicielstwo. Wykaz takich prac sporządza na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom (Dz. U. 1996 r. Nr 114 poz. 545) pracodawca, uwzględniając przy tym specyfikę zakładu pracy. Obowiązujący w zakładzie wykaz prac wzbronionych powinien być zawarty w regulaminie pracy, który podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty w zakładzie.

Wykaz prac wzbronionych kobietom powinien uwzględniać normy zawarte w załączniku do rozporządzenia i obejmować:

  • prace związane z wysiłkiem fizycznym i transportem ciężarów oraz wymuszoną pozycją ciała,
  • prace w mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym,
  • prace w hałasie i drganiach,
  • prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych, promieniowania jonizującego i nadfioletowego oraz prace przy monitorach ekranowych,
  • prace pod ziemią, poniżej poziomu gruntu i na wysokości,
  • prace w podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu,
  • prace w kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi,
  • prace w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych,
  • prace grożące ciężkimi urazami fizycznymi i psychicznymi.

Zasadniczo więc:

  • nie może pracować więcej niż 4 h przy monitorze ekranowym,
  • nie może pracować w porze nocnej,
  • jeśli lekarz stwierdzi przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę, ma Pan obowiązek przenieść ją do innej pracy lub zwolnić ze świadczenia pracy,
  • najłatwiej jednak gdy pójdzie na chorobowe,
  • nie może Pan jej zwolnić ani obniżyć wynagrodzenia z powodu przesunięcia na inne stanowisko.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem pracy? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kodeks pracy a Kodeks cywilny

Jaki jest stosunek Kodeksu cywilnego do Kodeksu pracy? Czy w tym przypadku możemy mówić, że K.c. jest przepisem szczególnym, czy przepisem odrębnym w stosunku do...

Przedłużenie umowy do dnia porodu

Jestem w 8. tygodniu ciąży. Dowiedziałam się o ciąży 11 marca, a moja 3-miesięczna umowa o pracę wygasała 13 marca. Przedłożyłam pracodawcy zaświadczenie...

Obawa o dalszą pracę

Pracuję w firmie od dwóch lat, mam umowę czasową. Niedawno zamknięto mój oddział, większość pracowników zwolniono. Firma nadal istnieje. Ja pracuję...

Przejście zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę

Prowadzę działalność gospodarczą i zatrudniam kilkunastu pracowników na podstawie umów o pracę. Mój partner handlowy, dla którego świadczę...

Wydanie pisemnej umowy o pracę

Zgodnie z wyrokiem sądu pracowałem przez kilka lat jako nauczyciel mianowany w niepełnym wymiarze godzin w szkole podstawowej. Pisemnej umowy do...

Przedłużenie umowy a świadectwo pracy

Umowa na czas określony 01.01.2015. do 31.12.2015, następnie przedłużenie umowy od 01.01.2016 na czas nieokreślony. Czy muszę wystawiać świadectwo pracy...

Odrzucenie propozycji pracy w nowym zakładzie a prawo do odprawy

Jestem pracownikiem spółki posiadającej kilka zakładów usługowych w Warszawie i okolicach. Wszystko wskazuje na to, że zakład, w którym...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »