Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Zwolnienie sekretarki w przedszkolu za zmianę fryzury

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2016-12-28

Pracuję w przedszkolu na stanowisku sekretarki na umowę-zlecenie od kilku lat (umowę mam przedłużaną z roku na rok). Niedawno zmieniłam fryzurę – zagęściłam włosy i przefarbowałam na mocny rudy. Rodzicom i otoczeniu zmiana się podoba. Niestety dyrektorka chce mnie zwolnić z tego powodu. Czy ma takie prawo? Dodam, że wszystkie obowiązki wykonuję sumiennie. Jak się bronić?

Marek Gola

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu pracy zwanego dalej K.p. oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego – w skrócie K.p.c.

W pierwszej kolejności zasadne byłoby wystąpienie do sądu z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy. Zgodnie z art. 22 § 1 K.p. „przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem”.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyraźnie stwierdza się, że brak obowiązku wykonywania poleceń przemawia przeciwko możliwości uznania stosunku prawnego za stosunek pracy – zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1997 r., sygn. akt I PKN 89/97.

„Stosunek pracy – to więź prawna o charakterze dobrowolnym i trwałym, łącząca pracownika i pracodawcę, której treścią jest obowiązek osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju przez pracownika pod kierownictwem, na rzecz i na ryzyko pracodawcy oraz obowiązek pracodawcy zatrudniania pracownika przy umówionej pracy i wypłacania mu wynagrodzenia za pracę”. Tak scharakteryzował pojęcie stosunku pracy Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 26 czerwca 1996 r., sygn. akt III Apr 10/96.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Szczególny akcent położony na wolę stron co do rodzaju zawieranej umowy znalazł między innymi wyraz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 1998 r., sygn. akt II UKN 479/97 (OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 34). Zdaniem Sądu Najwyższego „okoliczność, iż dla określonej osoby korzystniejsze byłoby zawarcie umowy o pracę niż umowy zlecenia, zwłaszcza jeżeli jej wola została wyrażona w pełni świadomie, a przy wykonywaniu pracy nie jest ona podporządkowana, nie może stanowić podstawy uznania, że nawiązano umowę o pracę”. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu apelacyjnego, że elementem różniącym umowę o pracę od umowy zlecenia nie jest rodzaj wykonywanych czynności. Dla obu tych umów ich przedmiotem mogą być czynności identyczne.

W wyroku z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 432/99 (OSNAPiUS 2001, nr 9, poz. 310), Sąd Najwyższy stwierdził, że „zatrudnienie nie musi mieć charakteru pracowniczego. Praca może być świadczona także na podstawie umów cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 3531 k.c. strony mogą decydować o rodzaju nawiązywanego stosunku prawnego”.

Według wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 532/97 (OSNAPiUS 1999, nr 3, poz. 81): „zakwalifikowanie umowy o świadczenie usług jako umowy o pracę wymaga uwzględnienia reguł wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c. w związku z art. 300 k.p.), zwłaszcza gdy nie występują zachowania stron sprzeczne z postanowieniami zawartej umowy cywilnoprawnej”.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1998 r., sygn. akt I PKN 293/98 (OSNAPiUS 1999, nr 18, poz. 582): „jeżeli nie występują dominujące cechy zobowiązaniowego stosunku pracy, to o jego charakterze prawnym przesądza formalna nazwa i sposób realizowanego zobowiązania cywilnoprawnego”.

Aktualnie Sąd Najwyższy prezentuje stanowisko, zgodnie z którym „o tym, czy strony łączy umowa o pracę, czy też cywilnoprawna, decyduje wola osób podpisujących takie kontrakty. Korzystanie ze służbowego sprzętu nie oznacza, że doszło do zawarcia stosunku pracy” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I PK 62/11).

W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt III AUa 1627/11, zgodnie z którym „o tym czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. Istotne więc jest, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych. Okoliczności wynikające z formalnie zawartej umowy o pracę lub ugody pozasądowej nie są wiążące w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowi pracowniczego ubezpieczenia społecznego”.

Mając na uwadze powyższe, odnieść należy się do treści art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje”.

Celem dokonania rozróżnienia stosować należy w pierwszej kolejności kwalifikację prawną, metodą typologiczną – czyli oceniamy cechy charakterystyczne każdej w umów, badamy treść umowy, jest to najprostsze – jeśli przeważają cechy stosunku pracy, to jest to stosunek pracy, nawet jeśli strony napisały, że jest to umowa zlecenia. Każdy sędzia zaczyna od badania pracowniczego podporządkowania.

O tym, z czym mamy do czynienia, wskazuje nazwa i sposób realizacji zobowiązania. Czyli nazwa też ma jakieś znaczenie. Jeżeli umowę-zlecenie zawierają osoby zdolne do czynności prawnych, to należy domniemywać, że taka była ich wola. Badamy również zgodny zamiar stron i zgodny cel. Czyli stosujemy posiłkowo art. 65 Kodeksu cywilnego i badamy okoliczności istniejące w chwili zawierania umowy.

Stronom stosunku prawnego służy powództwo o ustalenie treści stosunku prawnego z art. 189 K.p.c.

Reasumując, przysługuje Pani prawo żądania ustalenia istnienia stosunku pracy na podstawie art. 189 K.p.c, jednakże ocena zasadności takiego działania wymaga analizy treści zawartych umów zlecenia, jak i okoliczności faktycznych miedzy Panią a zleceniodawcą („pracodawcą”).

Ustalenie stosunku pracy na podstawie art. 189 K.p.c. pociąga za sobą w konsekwencji możliwość dochodzenia należności przysługujących pracownikowi, tj. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, diety zagraniczne itp. Wyraźnie wskazać należy jednak, iż roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Podkreślić należy stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 września 1998 r., sygn. akt I PKN 334/98, zgodnie z którym „wobec różnych cech charakterystycznych wykonywania zatrudnienia na podstawie umowy o pracę i umów cywilnoprawnych, dla oceny rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający. Weryfikacja tej oceny, dokonanej przez sąd drugiej instancji, jest w postępowaniu kasacyjnym możliwa wówczas, gdy była rażąco nieprawidłowa. Strona nie ma interesu prawnego w ustaleniu istnienia stosunku pracy (art. 189 KPC), jeżeli stan niepewności może być usunięty w drodze powództwa o świadczenie. Nie dotyczy to powództw o ustalenie zmierzających do usunięcia stanu niepewności w przyszłości co do roszczeń, które nie są jeszcze skonkretyzowane bądź wymagalne”.

W mojej ocenie w chwili obecnej nie może Pani skutecznie wywodzić roszczenia przeciwko zleceniodawcy w związku ze zmianą fryzury i zachowaniem zleceniodawcy w odniesieniu do Pani osoby. W pierwszej kolejności zasadne jest wystąpienie do sądu z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Odprawa pośmiertna

Wg art. 93 K.p. rodzinie zmarłego pracownika przysługuje jednomiesięczna odprawa pośmiertna. Nasza pracownica pracowała 8 lat (zmarła 7 marca 2006 r. nagle w domu) Kiedy powinna być dostarczona odprawa i w jaki sposób? Czy na konto byłej pracownicy, czy inaczej? Jak? Czy można wysłać na konto podane przez rodzinę? Jeśli rodzina będzie chciała odebrać gotówkę, to czy musi wystawić potwierdzenie odbioru? A może wysłać na konto byłej pracownicy wraz z wypłatą z tytułu umowy o pracę? Wg umowy o pracę kwota brutto wynosiła od 1 stycznia 2006 r. 900 zł. A co ze świadectwem pracy? Pracownica pracowała na czas nieokreślony. Jeśli zmarła 7 marca, to umowa zostaje rozwiązana na podstawie aktu zgonu z dniem 7, czy 8 marca?

Potrącenie z wynagrodzenia za szkody wypadku samochodowego

Jaka jest odpowiedzialność pracownika za powstałą szkodę nie z jego winy jeśli samochód był objęty ubezpieczeniem AC i czy pracodawca może potrącić za tą szkodę z wynagrodzenia?

Zmiana przepisów w trakcie toczącej się sprawy sądowej o zaległe wypłaty

Chciałbym podać do sądu mojego byłego pracodawcę o zaległe wypłaty. Z tego co się dowiedziałem Ministerstwo Pracy pracuje nad nowymi przepisami. Czy w trakcie rozprawy (jak zmieni się prawo) będę mógł nadal dochodzić swoich roszczeń, czy wszystko przepadnie?

Konsekwencje prawne wobec księgowej

Mój problem polega na tym, że osoba pełniąca funkcję księgowej w godzinach pracy wykonuje pracę na rzecz innej firmy, po prostu prowadzi księgowość innej firmie, przynosząc do pracy dokumenty tej firmy. W jaki sposób można wyciągnąć konsekwencje prawne wobec księgowej?

Nowy system wynagradzania a uzyskanie dodatku wyrównawczego

Pracuję w spółce akcyjnej, w której obecny prezes chce wprowadzić nowy system wynagradzania. Jestem chroniony ze względu na wiek przedemerytalny. Czy zastosowanie przez pracodawcę akt. 43 Kodeksu pracy przy wypowiedzeniu zmieniającym całkowicie wyklucza uzyskanie przeze mnie dodatku wyrównawczego?

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.03.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »