|
Opublikowane: 11.10.2004
Autor: Tadeusz M. Nycz
Ustawa o zwolnieniach „grupowych”
W artykule omówiono podstawowe założenia ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników, zwracając szczególnie uwagę na zasadnicze różnice pomiędzy nową ustawą a jej poprzedniczką z 1989 r.
Wybrane Opinie Klientów
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Chciałbym podziękować za wyczerpujące informacje. Zakres, sposób i terminowość udzielonych informacji nie pozwalają wystawić innej opinii, jak tylko bardzo, bardzo pozytywną. Zdaję sobie sprawę, że inne możliwości są w trakcie rozmowy na żywo, a inne w kontakcie medialnym. Dziękuję, pozdrawiam i życzę dalszej owocnej i na równie wysokim poziomie działalności (wolałbym jednak za często nie mieć okazji wystawiania Państwu opinii i korzystać z Państwa usług w podobnych tematach, co nie zmienia faktu, że jeśli będę musiał, na pewno skorzystam z nich bez namysłu).
Jeszcze raz pozdrawiam, Kazimierz
Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)
Izabela
Odpowiedź niemal błyskawiczna, pełna i wyczerpująca, a jednocześnie napisana prostym i zrozumiałym dla laika językiem. Wielkim plusem jest możliwość bezpłatnego zadawania dodatkowych pytań. Na pewno będę wszystkim polecała ten portal. Dziękuję i pozdrawiam.
Zofia
Porada bardzo rzetelna i wyczerpująca temat. Miałem pewne wątpliwości co do takiej formy. Po otrzymaniu i po przeanalizowaniu odpowiedzi (i to wszystko „czarne na białym” z podstawą prawną) stwierdziłem, że należy częściej korzystać z Waszych usług.
Jacek
Jestem bardzo zadowolona ze współpracy z Waszą firmą, poradę otrzymałam szybko i kompetentnie, dostałam także odpowiedzi na wszystkie dodatkowe pytania. Wasza porada w istotny sposób pomogła mi podjąć ważną życiową decyzję.
Magda
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Mecenasie, pomimo swego kalectwa i znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan uzdolnionym dydaktykiem o wielkiej wiedzy praktycznej – potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. Strona dodana do ulubionych. Eporady24.pl to jest to :-)) Wielkie podziękowania dla wszystkich pracowników.
Wszystkiego dobrego w nowym roku życzy Mietek
Bardzo profesjonalna obsługa i naprawdę fachowe doradztwo. Odpowiedź mi wiele wyjaśniła i dalej będę korzystać z tych usług, bo sprawa, o którą pytałam, nie była prosta, więc wolę, by prowadził tą sprawę specjalista, więc sukces murowany.
Pozdrawiam, Krzysztofa
Jestem wdzięczna za uzyskane informacje. Przede wszystkim odpowiedzi pojawiają się bardzo szybko i nawet w sobotę i w niedzielę informacje przesyłane, co mnie bardzo, bardzo cieszy. Skorzystałem z usług portalu i tego nie żałuję, informacje są przejrzyste. Jestem mądrzejsza, douczona, tylko żeby moja sprawa została pozytywnie rozpatrzona – byłabym happy. Zaryzykowałam i dobrze, że skorzystałam z tego portalu, polecam!!!
Irena
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Dariuszu, chcę podziękować za cierpliwość – pomimo znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan nadzwyczajnym człowiekiem <<SIŁA SPOKOJU>>. Potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. EPORADY24.PL – TO JEST TO. Na pewno skorzystam z Pańskich porad w dalszym postępowaniu. WIELKIE SŁOWA UZNANIA DLA CAŁEGO ZESPOŁU – LUDZI, KTÓRZY ZWIĄZANI SĄ Z PORTALEM EPORADY24.PL.
PS Panie Mirku, tak dalej.
Mietek
Nie będę ukrywał, że taka forma porad prawnych zawsze na początku budzi pewne wątpliwości. Jednak po otrzymaniu odpowiedzi na moje pytania mogę stanowczo stwierdzić, że ta forma daje większe korzyści dla klienta, gdyż po otrzymaniu pytania prawnik ma czas, aby w sposób rzetelny przygotować się do odpowiedzi, a nie zdawkowo odpowiedzieć na pytanie. Przede wszystkim dziękuję Pani Irenie, która była ze mną, a nie przeciwko mnie. Pozdrawiam i do „następnego problemu”.
Radosław
Korzystam drugi raz z usług i ponownie jestem zadowolony. Cena naprawdę niska (sądzę, że gdybym poszedł do prawnika, to zapłaciłbym co najmniej 5 razy więcej). Odpowiedź szczegółowa i rzetelna. Chciałem jeszcze zaznaczyć, że pytanie zadałem w weekend (w sobotę), a w niedzielę otrzymałem odpowiedź.
Krzysztof
Odpowiedź na moje pytanie była wyczerpująca i jasna. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło bardzo szybko. Zaufano mi. Przed otrzymaniem potwierdzenia wpłaty należności na Państwa konto udzielono mi (w ramach kredytu zaufania) odpowiedzi. Już rozreklamowałam Państwa firmę wśród moich znajomych. Jeszcze raz bardzo dziękuję za szybką i bardzo fachową, uprzejmą obsługę.
Z pozdrowieniami, Jolanta
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Na początku miałam pewne obawy do porad udzielanych przez internet. Nie słyszałam nigdy o czymś takim, przypadkowo się natknęłam, szukając czegoś. Zaryzykowałam, nie żałuję, a nawet polecam wszystkim. Podoba mi się możliwość zadawania kolejnych pytań, bo nie wszystko od razu przyjdzie do głowy (u radcy lub adwokata trzeba kolejny raz zapłacić za poradę dotyczącą tej samej sprawy). Tu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania dostałam nawet po 5 miesiącach w ramach tej samej opłaty. Z czystym sumieniem polecam jeszcze niezdecydowanym. Ja na pewno będę jeszcze korzystać, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba.
Jola
Dziękuję za bardzo profesjonalną poradę i okazaną cierpliwość. Odpowiedź nadeszła bardzo szybko, a wszelkie niezrozumiałe dla mnie informacje szybko zostały wyjaśnione przy pomocy opcji pytań dodatkowych. Pan Łukasz jest osobą szalenie kompetentną i z pełną odpowiedzialnością mogę polecić jego, jak i sam portal eporady24 innym osobom z rozterkami prawnymi. Gdy zgłosiłam się do prawniczki wcześniej, była zniecierpliwiona moimi „głupimi” pytaniami, a połowy z jej wywodów nie zdołałam zapamiętać. Tutaj mam wszystko na piśmie i mogę powracać do wiadomości, gdy zapomnę, „jak to szło”. Polecam serdecznie – zawsze jest to kontroopinia i do tego poparta przepisami i paragrafami, które przydają się później w sądzie. Polecam i pozdrawiam cały zespół eporady24.
Jolanta
Ustawa z dnia 13 maca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, Dz. U. Nr 90, poz. 844, z późn. zm. oraz z 2003 r. Nr 223, poz. 2217 – obowiązuje zasadniczo od 1 stycznia 2004 r. i zastąpiła poprzednią ustawę z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 z późn. zm. oraz z 2003 r. Nr 90, poz. 844.
Wśród dokonanych zmian stanu prawnego można wyróżnić takie, które mają zasadnicze znaczenie oraz zmiany drugorzędne. Do zasadniczych zmian trzeba zaliczyć po pierwsze zasadę, że przepisy ustawy znajdują zastosowanie tylko do pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. Wielkość ta dotyczy liczby pracowników a nie etatów.
Druga zasadnicza zmiana polega na tym, że ustawodawca zlikwidował negatywne przesłanki wypłacania odprawy w razie zwolnienia z pracy z przyczyn nie dotyczących pracodawcy. Oznacza to, że obecnie odprawa będzie należna bez względu na takie okoliczności, jak np. prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek czy prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Do mniej istotnej zmiany należy nowy tytuł ustawy, który w przeciwieństwie do poprzedniej nie mówi o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, lecz z przyczyn niedotyczących pracowników.
Zmiana ta rzutować będzie na wykładnie poszczególnych przypadków rozwiązywania stosunku pracy. Zgodnie z obecnym brzmieniem tytułu ustawy, nie budzi wątpliwości, że wszelkie przypadki rozwiązania stosunku pracy, których przyczyna nie leży po stronie pracownika uzasadniają zastosowanie jej przepisów.
Przykładowo, pracodawca nie z własnego powodu likwiduje zakład pracy ale jest do tego zmuszony np. wobec uniemożliwienia mu prowadzenia działalności, na którą niezbędna jest licencja, będzie również zobowiązany do wypłacania odprawy jeśli zatrudnia co najmniej 20 pracowników.
Warto przypomnieć podstawowe założenia stosowania tej ustawy, ponieważ z pytań zamieszczanych na forum serwisu prawo-pracy.pl wynika, że niektórzy ich nie pamiętają.
Podstawowym założeniem stosowania tej ustawy jest potrzeba zwolnienia pracownika, lub pracowników z przyczyn nie dotyczących tego lub tych pracowników. Krąg przypadków mieszczących się w tym pojęciu obejmuje więc wszystkie zdarzenia, za które w ramach zasady ryzyka podmiotu zatrudniającego pracodawca ponosi odpowiedzialność.
Aby zastosować przepisy ustawy, oprócz liczby 20 zatrudnionych, musi dojść do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę lub w drodze porozumienia stron.
Ustawa znajduje zastosowanie zarówno w razie wypowiedzenia umowy o pracę zawarte z pracownikiem za czas nie określony, jak i zawartej na czas określony, jeżeli dochodzi do wcześniejszego jej rozwiązania.
Przy zawieraniu porozumienia stron, w opisanych warunkach, pracownicy powinni pamiętać o potrzebie zamieszczenia w piśmie o rozwiązaniu umowy, przyczyny tej czynności prawnej. Jest to konieczne w tym celu aby wyeliminować wątpliwości i ewentualne trudności dowodowe dotyczące późniejszego udowadniania tego faktu.
Omawiana ustawa nie znajduje natomiast zastosowania, jeśli rozwiązanie umowy o pracę nastąpi wskutek wypowiedzenia złożonego przez pracownika, choćby w rzeczywistości istniały przyczyny tego wypowiedzenia leżące po stronie pracodawcy.
Pracownicy winni więc o tym pamiętać, że w sytuacji istnienia przyczyn do zastosowania przepisów tej ustawy, w ich interesie nie leży podejmowanie czynności zmierzających do rozwiązania umowy.
Mimo istotnych zmian wprowadzonych przez nową ustawę, szereg dotychczasowych instytucji prawnych zachowało swoją aktualność. Niemniej jednak przestrzegam przed schematycznym korzystaniem z orzecznictwa sądowego, gdyż można się tym sposobem oszukać.
Najistotniejsza zmiana polega na tym, że obecnie przepisy ustawy dotyczą pracodawcy zatrudniającego 20 i więcej pracowników już budzi uzasadnione wątpliwości interpretacyjne.
Problem sprowadza się do tego, w którym momencie liczba 20 zatrudnionych ma występować, aby pracodawca miał obowiązek ustawę stosować, czyli w konsekwencji dla pracowników wypłacać należną im odprawę?
Nie ulega wątpliwości, że takim decydującym momentem jest złożenie pracownikowi oświadczenia woli na okoliczność rozwiązania umowy o pracę. W zakładach pracy, w których funkcjonują zakładowe organizacje związkowe i tym samym obowiązuje szczególny tryb konsultacyjny zamiaru zwolnień grupowych, tę liczbę 20 pracowników trzeba ustalać w momencie rozpoczęcia pierwszych czynności dotyczących zamiaru zwolnienia pracowników.
W konsekwencji, pracownicy objęci zamiarem zwolnienia, są uprawnieni do odprawy, bez względu na to, czy w momencie wypowiedzenia umowy konkretnemu z nich, liczba pracowników u pracodawcy utrzymuje się nadal na poziomie 20 osób. Odmienny sposób postępowania byłby niewłaściwy, gdyż prawo do odprawy uzależnione byłoby od okoliczności przypadkowych.
Kolejne problem dotyczący zwolnień indywidualnych polega na tym, czy prawo do odprawy istnieje, w sytuacji, gdy w momencie wypowiedzenia umowy co prawda liczba pracowników nie osiąga 20, ale w dniu ustania stosunku pracy pracodawca zatrudnia już 20 pracowników? Na tak postawione pytanie trzeba odpowiedzieć twierdząco.
Ustawodawca wprowadzając granicę 20 pracowników, jako warunkującą obowiązek stosowania przepisów omawianej ustawy, w tym obowiązek odprawy zakładał z jednej strony, że mniejszy liczebnie pracodawca /pod względem liczby pracowników/ powinien być uwolniony od obowiązku przestrzegania przepisów ustawy.
Z drugiej strony, ustawa reguluje szczególny tryb postępowania, w tym uprawnienia pracownika w przypadku zwolnienia z pracy z przyczyn nie dotyczących pracownika, zmierzając do poprawnej regulacji procedury, z wyłączeniem właśnie tych mniejszych pracodawców. Powodem, dla którego pracodawca zwalnia pracownika, czy pracowników, jest potrzeba ograniczenia zatrudniania, zasadniczo z przyczyn ekonomicznych.
Mimo zmiany tytułu ustawy, zasadnicze przesłanki jej egzystencji pozostały bowiem niezmienione. Trudno zatem akceptować sytuację, w której pracodawca mógłby legalnie zwolnić pracownika, bez konieczności wypłacenia mu odprawy i równocześnie jeszcze w okresie wypowiedzenia przyjąć następnych co najmniej dwóch pracowników.
Taki sposób postępowania byłby sprzeczny systemowo, chociażby z art. 9 omawianej ustawy, który gwarantuje zwalnianemu pracownikowi pierwszeństwo przyjęcia do pracy w razie ponownego zatrudnienia pracowników w danej grupie zawodowej.
W konsekwencji, trzeba uznać, że liczba 20 pracowników warunkująca m.in. prawo zwalnianego pracownika do odprawy winna być osiągnięta w jednym ze wskazanych momentów:
- w momencie składania oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę,
- w chwili rozpoczęcia pierwszych czynności konsultacyjnych z zakładową organizacją związkową w zakresie zamiaru grupowego zwolnienia określonej grupy pracowników,
- z chwilą skierowania do zakładowej organizacji związkowej pisma informującego o zamiarze indywidualnego zwolnienia danego pracownika,
- w dniu ustania stosunku pracy z danym zwalnianym pracownikiem.
W związku z omawianym zwolnieniem z pracy, pracownikowi przysługuje odprawa uzależniona od stażu pracy u danego pracodawcy w wysokości:
- jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż dwa lata,
- dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat,
- trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy dłużej niż 8 lat.
Okresy zatrudnienia u danego pracodawcy dotyczą całego posiadanego przez pracownika stażu pracy w rozumieniu przepisów dotyczących stosunku pracy, bez względu na jakiekolwiek przerwy w zatrudnieniu.
Odprawę oblicza się wedle zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
Odprawa jest należna pracownikowi z dniem ustania stosunku pracy i powinna być wypłacona bez żądania ze strony pracownika, ponieważ stanowi ona tzw. dług oddawczy, tak jak wszystkie inne należności ze stosunku pracy, z chwilą jego ustania.
Odprawa przysługuje pracownikowi niezależnie od innych należności takich jak np. odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia (art. 361 par. 1 K.p.), a także odpraw z innego tytułu np. rentowo emerytalnej (art. 921 K.p.).
W przypadku sporu sądowego, w następstwie którego pracownik niesłusznie zwolniony zostaje przywrócony do pracy, odprawa podlega zaliczeniu na poczet wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy (art. 47 K.p.).
poleć artykuł znajomemu  wersja do druku 
|
