Kategoria: Mobbing i równe traktowanie w zatrudnieniu

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Mobbingowanie przez osobę bliską dyrektorowi

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2014-08-19

Od dłuższego czasu jestem mobbingowana przez bliskiego przyjaciela dyrektora zakładu, który jest moim współpracownikiem z biura. Osoba ta kłamie o mnie, próbuje mnie prowokować i przedstawia w złym świetle wszystkim innym pracownikom. Mimo że jestem odporna psychicznie, od pewnego czasu mam dość. Miewam stany lękowe na myśl o pracy, po południu nie mogę się pozbierać i prowadzić normalnego życia domowego. Myślę o rzuceniu pracy, ale przecież to nie jest wyjście. Osoba mobbingująca jest przebiegła, nie mam dowodów na to poniżające mnie zachowanie. Co powinnam zrobić, czy mam jakieś szanse w sporze?

Marek Gola

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu pracy, zwanego dalej w skrócie K.p., oraz ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, zwanej dalej ustawą.

Z treści Pani pytania wynika, iż jest Pani poniżana przez współpracownika, który jest bardzo bliskim kolegą Pani przełożonego – dyrektora. W chwili obecnej mimo Pani silnego charakteru granica została przekroczona. Na samą myśl o pracy miewa Pani stany lękowe. Po pracy Pani stan psychiczny nie pozwala wykonywać czynności życia codziennego.

Zgodnie z Kodeksem pracy to na pracodawcy spoczywa odpowiedzialność za stosowanie mobbbingu. Nie ma znaczenia, czy sam jest mobberem (tak określa się stosującego mobbing), czy też mobbingu dopuszcza się inny podległy mu pracownik. Definicja mobbingu zawarta w art. 943 § 2 K.p. odpowiada opisanym cechom mobbingu. Skutkiem powyższego spowodowanie zaniżonej oceny przydatności zawodowej, powodująca lub mająca na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Jak już wspomniano powyżej, odpowiedzialność za stosowanie mobbingu spoczywa na każdym pracodawcy, choćby nie był osobiście zaangażowany w jego stosowanie, a także wówczas gdy „nie orientuje się”, iż mobbing jest stosowany wobec pracowników u niego zatrudnionych. Podstawowym zadaniem pracodawcy jest bowiem stworzenie mechanizmów zapobiegających mobbingowi.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest treść art. 943 K.p., zgodnie z którym:

„Art. 943. § 1. Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi.

§ 2. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

§ 3. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

§ 4. Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.

§ 5. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie z podaniem przyczyny, o której mowa w § 2, uzasadniającej rozwiązanie umowy”.

Zgodnie z art. 943 § 3 pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż roszczenie o zadośćuczynienie, o którym mowa powyżej, nie jest uwarunkowane samym stosowaniem mobbingu, ale jego skutkami, tj. rozstrojem zdrowia pracownika. Innymi słowy zadośćuczynienie przysługuje nie za samo stosowanie mobbingu, ale za jego następstwa w postaci rozstroju zdrowia. Ciężar dowodu, że pracownik podlegał mobbingowi i że wskutek tego doznał rozstroju zdrowia, spoczywa na pracowniku. Mając na uwadze, że posiada Pani zaświadczenia o nerwicy, z wykazaniem rozstroju zdrowia nie byłoby moim zdaniem większych problemów.

Charakterystyczną cechą mobbingu, co wynika z treści art. 943 § 2, jest uporczywość i długotrwałość działania sprawcy lub sprawców. Zgodnie z treścią art. 943 § 2 k.p. oraz uzasadnieniem Sądu Najwyższego do wyroku wydanego w dniu 27 stycznia 2004 r. w sprawie o sygn. akt I PK 293/03 „mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników”.

Jeżeli myśli Pani o wytoczeniu takiego powództwa, to proponuję zbierać dokumentacje od psychologa, albowiem w tego rodzaju sprawach dowód z opinii psychologa, zaświadczeń o uczęszczaniu na terapię, zeznania świadków – najbliższych członków rodziny (o stanie Pani zdrowia) są najmocniejszymi dowodami.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku dyskryminacji. Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest różnica we wprowadzonym przez ustawodawcę rozkładzie ciężaru dowodu. W przypadku dyskryminacji wprowadzono rozkład ciężaru dowodu, w sposób odmienny niż w Kodeksie cywilnym. Na pracowniku ciąży jedynie obowiązek wykazania, że jest on odmiennie traktowany od innych pracowników i tylko tyle.

Pragnę zwrócić uwagę na fakt, iż znęcanie występuje wówczas, gdy zachowanie współpracownika byłoby działaniem powtarzającym się. Z treści Pani pytania wynika, że z takowym działaniem mamy do czynienia, ale niestety nie dysponuje Pani żadnymi dowodami na tego rodzaju zachowanie. Konieczne jest zatem zebranie dowodów mających na celu przedstawienie zachowań mobbera w dłuższych odstępach czasu. Mając na uwadze powyższe, w chwili obecnej zasadne jest nagranie zachowań tej osoby za pomocą kamery, aparatu, telefonu komórkowego. Jeżeli ma Pani możliwość, proszę także w czasie zachowania tego pracownika, które może nosić znamiona mobbingu, zadzwonić do osoby najbliższej z prośbą o nasłuchiwanie tego, co dzieje się w pracy. Bardzo często w tego rodzaju sprawach zeznają świadkowie, którzy nie są naocznymi świadkami zdarzenia, lecz pośrednimi – przez włączony telefon na bieżąco nasłuchiwali, jak wyglądała sytuacja w pracy, a następnie opis zdarzenia był przenoszony na papier.

Ciężar dowodu, że pracownik podlegał mobbingowi i że wskutek tego doznał rozstroju zdrowia, spoczywa na pracowniku. Sytuacja procesowa pracownika występującego o zadośćuczynienie różni się istotnie od sytuacji pracownika, który domaga się od pracodawcy odszkodowania z tytułu naruszenie zakazu równego traktowania.

Mobbing stanowi zupełnie odrębną podstawę dochodzenia swoich praw, które jest niezależne od powyższego pozwu o zapłatę odszkodowanie. W przypadku mobbingu ustawodawca mówi o zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę. Owo zadośćuczynienie przysługuje nie za samo stosowanie mobbingu, ale za jego następstwa w postaci rozstroju zdrowia, w celu m.in. pokrycia kosztów leczenia itp.

Niestety nie wskazuje Pani, od jak dawna Pani kolega zachowuje się wobec Pani w taki sposób. W tym miejscy wskazać należy jednak na pogląd przyjęty przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I PK 176/2006 r., zgodnie z którym „długotrwałość nękania lub zastraszania pracownika w rozumieniu art. 94[3] § 2 kp musi być rozpatrywana w sposób zindywidualizowany i uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku. Nie jest zatem możliwe sztywne wskazanie minimalnego okresu niezbędnego do zaistnienia mobbingu. Z art. 94[3] § 2 i 3 kp, wynika jednak, że dla oceny długotrwałości istotny jest moment wystąpienia wskazanych w tych przepisach skutków nękania lub zastraszania pracownika oraz uporczywość i stopień nasilenia tego rodzaju działań”.

W mojej ocenie winna Pani wystosować pismo do Okręgowej Inspekcji Pracy, powołując się na art. 10 ust 1 pkt 1 ustawy, zgdnie z którym do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy m.in. nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych.

Mobbing jako zdefiniowany w Kodeksie pracy podlega kontroli OIP-u ze względu na przepisy dotyczące stosunku pracy. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż działania OIP-u mogą jedynie spowodować nałożenie kary na pracodawcę lub zaprzestanie działania ze strony współpracownika. OIP nie może bowiem Pani przyznać zadośćuczynienia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Czy mobbing może być przyczyną wypowiedzenie umowy

Jak wypowiedzieć umowę pracodawcy z powodu mobbingu?

Równe traktowanie w zatrudnieniu a palenie papierosów

Ostatnio w moim zakładzie pracy strasznie się wszystko pozmieniało – razem z kierownikiem. Wcześniej wolno było palić (prawie wszędzie), a teraz trzeba wytrzymać 8 godzin bez papierosa. Oczywiście jest zakaz wydany przez kierownika ale on sam się do niego nie stosuje. Pali gdzie chce i kiedy chce, nawet w naszej jadalni. Palą także „pupile” kierownika a nam nie wolno. Proszę mi powiedzieć czy jest jakieś wyjście z takiej sytuacji i czy nie jest to przypadkiem nierówne traktowanie pracowników?

Mobbing pracodawcy wobec pracownika – gdzie i komu zgłosić mobbing?

Wydaje mi się, że w mojej pracy ma miejsce mobbing (publiczne nagany, niejednoznaczne polecenia, przydzielanie bezsensownych zadań do wykonania, wrogie spojrzenia itp.). Co należy zrobić w takiej sytuacji? Gdzie zgłosić problem mobbingu? Czy to ja musiałabym udowadniać przed sądem, że ma miejsce mobbing w pracy? Czy powinnam mieć na to jakieś dowody?

Porównanie wynagrodzenie za pracę na dwóch stanowiskach

Zajmuję dość istotne stanowisko w pewnej firmie. Koleżanka na stanowisku mi podległym (ale o podobnym zakresie obowiązków) zarabia dokładnie tyle samo co ja, a nawet nieco więcej. Czy to jest zgodne z prawem?

Naruszenie obowiązku równego traktowania w zakresie wynagradzania pracowników

Jestem w okresie ochronnym przed nabyciem uprawnień emerytalnych. Od kilku lat pracodawca opłacał dodatkowe ubezpieczenie grupowe na życie (ok. 400 zł), które wchodziło do kwoty brutto mojego wynagrodzenia. W 2013 r., na mocy art. 23[1] K.p., pracodawca sprzedał przedsiębiorstwo swojej spółce zależnej i ja przeszedłem do tej spółki. W dalszym ciągu wspomniana kwota była jednak wypłacana. W ubiegłym miesiącu zostałem poinformowany, że od pierwszego obecny pracodawca nie będzie opłacał ubezpieczenia. Nadmieniam, że tylko mnie, bez mojej wiedzy i zgody zlikwidowano polisy, w związku z czym moje wynagrodzenie brutto będzie niższe o tę kwotę. Czy pracodawca miał prawo tak postąpić, czy to nie jest dyskryminacja pracownika?

Wypowiedzenie z powodu ciągłego szykanowania

Złożyłam w pracy wypowiedzenie z powodu ciągłego szykanowania przez brygadzistę. Byłam wykończona psychicznie. Czy mogę dochodzić jakiegoś zadośćuczynienia przed sądem pracy?


Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.03.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.


Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »