Kategoria: Mobbing i równe traktowanie w zatrudnieniu

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Mobbing w pracy - toksyczny współpracownik

Autor: Marta Handzlik • Opublikowane: 2016-10-07

Jak należy się zachować, w jaki sposób się bronić przed ordynarnymi uwagami i poniżającymi komentarzami młodszego współpracownika? On wykorzystuje fakt, że odpowiadam za dział, w którym pracujemy, i innym kolegom oraz szefowi trudno będzie uwierzyć, że ta młoda, „fajna” osoba robi wszystko, aby każdy dzień pracy był dla mnie nie do zniesienia. Nie wiem, co począć, jest to pierwsza taka sytuacja w ciągu wielu lat mojej pracy.

Marta Handzlik

To pracodawca ponosi odpowiedzialność za każdy przypadek mobbingu występującego w zakładzie pracy. Nie ogranicza się to tylko do jego działań, ale dotyczy również działań zatrudnionych przez niego osób.

Pojęcie mobbingu oznacza działania lub zaniechania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Aby można było mówić o mobbingu, muszą wystąpić następujące elementy:

  • uporczywość i długotrwałość danego działania,
  • działania te bądź wywołują u pracownika określone stany (zaniżona ocena), bądź mają jedynie na celu określony skutek (poniżenie, ośmieszenie), nie osiągając go w rzeczywistości.

Muszą to być jednak działania celowe, tzn. skierowane na wystąpienie pewnego stanu rzeczy.

Za mobbing mogą zostać uznane tylko takie działania skierowane przeciwko pracownikowi, które nastawione są na osiągnięcie wskazanych w definicji mobbingu efektów, tzn. są długotrwale i uporczywe. Nigdy za mobbing nie zostanie zatem uznane działanie jednorazowe niezależnie od tego, czy wypełnia pozostałe cechy wskazane powyżej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Długotrwałość” nie może generalnie oznaczać okresu kilkutygodniowego, w literaturze przedmiotu przyjmuje się najczęściej, że minimalnym okresem jest 6 miesięcy. Moim zdaniem jednak także tutaj występować będą wyjątki. Powinniśmy pojęcie to odnosić nie tylko do powszechnego znaczenia rozumienia słowa „długotrwałe”, ale również do okresu, na jaki została zawarta umowa o pracę. Przy takim ujęciu dane działanie mogłoby zostać uznane za mobbing, gdyby występowało przez dużą część okresu, na jaki zawarto umowę terminową.

Uporczywość działań wyłącza spod pojęcia mobbingu wszelkie jednorazowe (lub nawet kilkukrotne) akty terroru psychicznego (bo tak powinniśmy właściwie określić nękanie i zastraszanie pracowników).

Przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawcę obowiązek przeciwdziałania występowaniu w zakładzie pracy mobbingu. „Przeciwdziałanie” oznacza, że pracodawca powinien likwidować wszelkie przejawy tego typu działań.

Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Niewątpliwie będzie tutaj chodzić o zdrowie psychiczne pracownika.

Nie wyczerpuje to ewentualnych roszczeń pracownika związanych z poniesioną przez niego krzywdą, gdyż Kodeks pracy ogranicza się jedynie do wywołanego mobbingiem rozstroju zdrowia. Inne naruszenia dóbr osobistych na skutek tych działań także mogą stanowić podstawę do dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego.

W związku z tym, że występowanie mobbingu będzie stanowić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy wobec pracownika, w razie jego zaistnienia osoba będąca ofiarą mobbingu może rozwiązać umowę o pracę w trybie natychmiastowym z winy pracodawcy. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 55 K.p., pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, w którym to piśmie podaje się przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Z tego trybu rozwiązania umowy o pracę nie można skorzystać po upływie miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Odszkodowanie to przysługuje niezależnie od odszkodowania za okres wypowiedzenia, którego może domagać się w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z winy pracodawcy.

W razie wypłacenia odszkodowania osobie, która była ofiarą mobbingu, pracodawca będzie miał jednak roszczenie zwrotne przeciwko sprawcy (art. 441 § 3 K.c. w zw. z art. 300 K.p.). Odpowiedzialność pracodawcy jest tutaj oderwana od konieczności wystąpienia po jego stronie jakiejkolwiek winy. Wynika ona z jego odpowiedzialności za całokształt funkcjonowania zakładu pracy i takich kwestii jak obowiązek kształtowania w nim zasad współżycia społecznego (art. 94 pkt 10 K.p.), przeciwdziałania dyskryminacji w zatrudnieniu (art. 94 pkt 2 „b” K.p.), zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 15 K.p.). Wchodzą tu w grę także przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez osobę wykonującą czynności pod kierownictwem tego pracodawcy (art. 430 K.c. w zw. z art. 300 K.p.).

W pierwszej kolejności proponowałabym Pani zgłoszenie pracodawcy, że młody pracownik dokonuje czynów, które mogą nosić znamiona mobbingu. Proszę mu również uświadomić, że jego obowiązkiem jest przeciwdziałać mobbingowi. Jeśli pracodawca nic nie zrobi, wówczas pozostaje pozew do sądu, a także rozwiązanie stosunku pracy.

I na koniec: dowodami w postępowaniu o mobbing może być wszystko: od maili po zeznania współpracowników. Na początek, jeśli nie chce Pani rozwiązywać stosunku pracy, proponuję zwrócić się do pracodawcy z formalną skargą, opisując wszystkie zachowania młodszego kolegi. Gdy to nie pomoże, będzie potrzebny proces i w nim dowodem może być także owa skarga do pracodawcy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Równe traktowanie w zatrudnieniu – wypowiedzenie

Czy mogę wypowiedzieć umowę bez wypowiedzenia, podając jako przyczynę nierówne traktowanie pracowników? Moje zarobki są zbliżone do innych, a mam w umowie więcej obowiązków od pozostałych.

Dyskryminacja pośrednia

Jestem zatrudniona jako położna w szpitalu na podstawie umowy o pracę na czas określony. Od długiego czasu przełożona nie przydziela mi dodatkowych dyżurów, przez co pozbawia mnie zarobków – mimo że wszystkie pozostałe pracownice je dostają. Dodam, że mam najwyższe kwalifikacje w całym zespole. Ponadto zostałam wbrew swojej woli wysłana na tygodniowy urlop wypoczynkowy (termin urlopu był wprawdzie zgodny z moją wcześniejszą deklaracją – plan urlopów ustala się w moim miejscu pracy na cały rok z góry – ale ponieważ zmieniły mi się plany, wnioskowałam o możliwość wykorzystania urlopu w innym terminie – szefowa się na to nie zgodziła). Uważam, że takie postępowanie wobec mnie jest dyskryminacją. Co na to prawo?

 

Naruszenie obowiązku równego traktowania w zakresie wynagradzania pracowników

Jestem w okresie ochronnym przed nabyciem uprawnień emerytalnych. Od kilku lat pracodawca opłacał dodatkowe ubezpieczenie grupowe na życie (ok. 400 zł), które wchodziło do kwoty brutto mojego wynagrodzenia. W 2013 r., na mocy art. 23[1] K.p., pracodawca sprzedał przedsiębiorstwo swojej spółce zależnej i ja przeszedłem do tej spółki. W dalszym ciągu wspomniana kwota była jednak wypłacana. W ubiegłym miesiącu zostałem poinformowany, że od pierwszego obecny pracodawca nie będzie opłacał ubezpieczenia. Nadmieniam, że tylko mnie, bez mojej wiedzy i zgody zlikwidowano polisy, w związku z czym moje wynagrodzenie brutto będzie niższe o tę kwotę. Czy pracodawca miał prawo tak postąpić, czy to nie jest dyskryminacja pracownika?

Wypowiedzenie z powodu ciągłego szykanowania

Złożyłam w pracy wypowiedzenie z powodu ciągłego szykanowania przez brygadzistę. Byłam wykończona psychicznie. Czy mogę dochodzić jakiegoś zadośćuczynienia przed sądem pracy?

Umowa o pracę bez klauzuli wypowiedzenia

Kilka miesięcy temu podpisałem umowę o pracę na czas określony. Niestety nie przewidziałem, że powinna zawierać klauzulę o możliwości jej wypowiedzenia. Firma zatrudnia na takim samym stanowisku kilkadziesiąt osób z czego część na czas określony. W przeciwieństwie do mojej ich umowy zawierają taką klauzulę. Czy jeśli chciałbym rozwiązać umowę fakt ten można potraktować jako nierówne traktowanie przez pracodawcę?

Presja wywierana na pracownika przed okresem ochronnym

Jestem pokojową w ośrodku wczasowym. Mój przełożony zaczął wywierać na mnie presję, dążąc do mojego zwolnienia. Pracujemy po 10 godzin, a przerwy między kolejną pracą wynoszą często niespełna 8 godzin. Poza obowiązującymi pracami przełożony kieruje mnie do prac, których nie mam wyznaczonych w obowiązkach. Gdy prosiłam, aby do jednej z takich prac mnie nie wyznaczał, ponieważ mam chory kręgosłup, to efekt był taki, że tę właśnie pracę nakazał mi wykonywać każdego dnia. Do przedemerytalnego okresu ochronnego mam 6 miesięcy, a pocztą pantoflową dowiedziałam się, że kierownik zamierza mnie zwolnić, zanim wejdę w okres ochronny. Od kilku tygodni nakłada na mnie dodatkowe prace, niezwiązane z powierzonymi obowiązkami, oraz nagina grafik w sposób niepozwalający na normalny odpoczynek. Myślę, że inni starsi pracownicy też są pod taką presją. Wygląda na to, że chce wyeliminować tych, którzy zbliżają się do okresu ochronnego. Proszę o poradę – co można w tej sytuacji zrobić?

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.03.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »