Forum | Kontakt | Cennik | Porady prawne
Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.
Opublikowane: 2010-10-06 Autor: Kamilla Stefaniuk-Borówka

Ciąża a praca w warunkach szkodliwych dla zdrowia

W mojej pracy byłam zatrudniona na umowę-zlecenie, obecnie mam umowę o pracę na czas określony. W ciążę zaszłam w czasie trwania umowy-zlecenia, obecnie jestem w 6. tygodniu ciąży. Czy przysługuje mi zasiłek macierzyński? Czy jeśli praca jest fizyczna i z czynnikami szkodliwymi dla dziecka (choroby), mogę pójść wcześniej na urlop macierzyński? Praca nie pozwala mi nawet na wizyty u lekarza, które są wymagane.
Kamilla Stefaniuk-Borówka

Stosownie do brzmienia art. 177 § 1 K.p.: „Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy”.

„§ 3. Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu”.

„§ 4. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze”.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z powyższym ważny jest moment urodzenia dziecka: jeżeli poród przypadł w czasie trwania umowy o pracy, zasiłek macierzyński będzie się Pani należał.

Zasiłek przysługuje przez okres odpowiadający długości urlopu macierzyńskiego. Długość urlopu macierzyńskiego uregulowana jest w art. 180 § 1 K.p. Zgodnie z tym przepisem urlop ten od 13 stycznia 2002 r. wynosi:

  1. 16 tygodni przy pierwszym porodzie,
  2. 18 tygodni przy każdym następnym porodzie,
  3. 26 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Co więcej, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego (tytułem ubezpieczenia jest np. umowa o pracę), jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży:

  1. wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
  2. z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.

Ubezpieczonej będącej pracownicą, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i której nie zapewniono innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu, przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.

Reasumując: jeżeli umowa, która obecnie została z Panią zawarta, zakończy się w momencie, gdy upłynie trzeci miesiąc ciąży, pracodawca będzie miał obowiązek przedłużyć Pani umowę do czasu porodu. W takiej sytuacji będzie przysługiwał Pani zasiłek macierzyński.

W pierwszej kolejności, jeżeli chce Pani, aby Pani prawa jako kobiety w ciąży były przestrzegane, powinna Pani dostarczyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie o swoim stanie.

Kobiet w ciąży oraz karmiących piersią nie wolno zatrudniać przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Zgodnie z art. 176 Kodeksu pracy: „Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz tych prac”.

Wykaz tych prac umieszczony jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. Zakaz ten ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że pracodawca nie może zatrudnić Pani, nawet gdy zgadza się Pani na pracę w określonych warunkach. Nie wolno mu również wymagać od Pani wykonywania tych prac, gdy nie zgłosiła Pani ciąży, ale jest ona widoczna.

Poza tym lekarz może wydać Pani zaświadczenie, w którym określi inne niż ujęte w rozporządzeniu warunki pracy szkodliwe dla ciężarnej. Może stwierdzić, że ze względów zdrowotnych nie wolno Pani wykonywać dotychczasowych zajęć, nawet jeśli nie jest to praca uciążliwa lub szkodliwa. Pracodawca ma obowiązek zastosować się do wskazań lekarza. Powinna Pani więc porozmawiać ze swoim lekarzem, a ten oceni, czy praca zagraża Pani ciąży – w razie potrzeby wyda też odpowiednie zaświadczenie, które pracodawca będzie musiał uwzględnić.

 

Jaki obowiązki ma pracodawca wobec kobiety w ciąży?

Zgodnie z art. 179 K.p.:

  • Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 176, a wzbronione takiej pracownicy, bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe – zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.
  • Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pozostałych pracach wymienionych w przepisach wydanych na podstawie art. 176 jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości – zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.
  • W przypadku gdy przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią wynikają z orzeczenia lekarskiego, pracodawca również obowiązany jest dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości – zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Kobiet w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych. Pracownicy w ciąży nie można też zatrudniać w nocy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Nieprawdziwe informacje w świadectwie pracy – pracodawca nie chce poprawić świadectwa

Wygrałem w sądzie pracy z byłym pracodawcą poprawę świadectwa pracy (wykreślenie nieprawdziwych informacji dotyczących urlopu bezpłatnego). Pomimo nakazu sądu do poprawy świadectwa minął wyznaczony termin przez sąd i nie otrzymałem nowego świadectwa. Gdzie bym mógł się odwołać z tą sprawą? Nadmienię, że nie mogę się skontaktować z byłym pracodawcą.

Wcześniejszy powrót z L4 po szybkim wyzdrowieniu – czy to możliwe?

W zeszłym tygodniu się rozchorowałem, poszedłem do lekarza i dostałem L4 do przyszłego piątku. Minęły 3 dni, biorę regularnie leki i w sumie jestem już prawie zdrowy. Czy mogę w jakiś sposób anulować L4 i iść do pracy?

Badanie alkomatem

Czy badanie alkomatem wszystkich pracowników jest legalne? Często kadrowa przychodzi niezapowiedziana i wzywa wszystkich pracowników na badanie alkomatem.

Nieprzyjęcie wypowiedzenia zmieniającego

Szef powiadomił mnie niedawno, że w przyszłym miesiącu zostanę przeniesiony do innej placówki, odległej od mojego miejsca zamieszkania o 40 km. Nie chcę się na to zgodzić. Jeśli nie przyjmę wypowiedzenia zmieniającego, będzie to podobno porzucenie pracy. Co mogę zrobić? Czy należy mi się odszkodowanie?

Brak powiadomienia urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia

Znajomy był zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i – nie wiedząc o tym, że nie może – podpisał umowę o dzieło. Teraz dowiedział się, że powinien był zgłosić ten fakt do urzędu pracy w terminie 7 dni pod karą grzywny 500 zł. Co w związku z tym powinien teraz zrobić?

Opinie naszych Klientów ››



Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.09.2016 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 2.09.2016 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.


wizytówka