Opublikowane: 26.01.2010

Bezpieczne odśnieżanie dachów – obowiązki pracodawcy i pracownika

Zima w pełni, odczuwalny mróz i widoczny wszędzie śnieg stanowią naszą codzienność, a prognozy pogody przewidują kolejne opady śniegu.

W związku z nadmierną ilością śniegu i lodu na dachach pracodawcy i ich pracownicy mają dodatkowe obowiązki, bardzo trudne ze względu na fakt, że praca przy odśnieżaniu dachu jest szczególnie niebezpieczna.

Przypomnieć należy, że śnieg i lód zalegające na dachach budynków mogą doprowadzić do naruszenia konstrukcji budynku, a w efekcie zagrozić bezpieczeństwu osób w budynku. Lód w postaci sopli wiszących tuż nad ciągami komunikacyjnymi stanowi też duże zagrożenie dla zdrowia i życia wszystkich przechodzących osób. Ponadto wykonywanie prac polegających na odśnieżaniu dachu również może stwarzać ogromne zagrożenie, jeśli prace te wykonywane są bez znajomości przepisów BHP.

O przestrzeganie tych przepisów i zasad bezpieczeństwa przy odśnieżaniu dachów apeluje Główny Inspektor Pracy Tadeusz Jan Zając, dlatego poniżej przypominamy podstawowe kwestie związane z tym tematem.

Organizując pracę przy odśnieżaniu dachu, należy pamiętać o zagrożeniach dla pracowników i osób postronnych, jakie mogą stworzyć spadające z wysokości przedmioty, w tym śnieg i sople lodu. Ponadto należy uchronić pracowników nie tylko przed upadkiem z dachu z powodu zbytniego zbliżenia się do jego krawędzi, ale również zabezpieczyć ich na wypadek, gdyby dach się załamał.

Komu można zlecić odśnieżenie dachu?

Przede wszystkim zabronione jest zatrudnienie przy odśnieżaniu kobiet ciężarnych i osób młodocianych (które ukończyły 16 lat, a nie przekroczyły 18 lat).

Pracownik, który ma za zadanie odśnieżyć dach, nie musi mieć szczególnych kwalifikacji, ale obowiązkowo powinien być po aktualnym szkoleniu BHP, którego program obejmował zagadnienia dotyczące zasad BHP przy odśnieżaniu obiektów. Oprócz szkolenia BHP powinien mieć ważne i aktualne badania lekarskie stwierdzające zdolność do wykonywania pracy przy odśnieżaniu, w tym specjalistyczne badania lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na wysokości. Pracownik odśnieżający dach powinien także przejść instruktaż stanowiskowy i być zapoznany z oceną ryzyka zawodowego, związanego z wykonywaną pracą. Zabronione jest dopuszczanie pracowników do pracy na wysokości przy odśnieżaniu, jeśli nie spełniają powyższych wymogów.

Jeśli nawet pracownik spełnia powyższe wymogi, to i tak nie wolno dopuścić do pracy, jeśli nie zostały mu zagwarantowane skuteczne środki ochrony zbiorowej przed upadkiem z wysokości lub nie wyposażono go w indywidualne środki ochrony przed takim upadkiem (takie, jak np. szelki wraz z linką bezpieczeństwa i amortyzatorem, hełm spełniający normy PN-EN 397:1997, obuwie zabezpieczające przed poślizgnięciem, rękawice ochronne). Do obowiązków pracodawcy należy bowiem wyposażenie pracownika w odpowiednie środki ochrony indywidualnej, chroniące przed upadkiem z wysokości, a obowiązkiem pracownika jest stosowanie tych środków. Pracodawca musi także zadbać o to, by pracownicy umieli posługiwać się przydzielonym im sprzętem i środkami zabezpieczającymi przed upadkiem z wysokości.

Dodatkowo przed rozpoczęciem prac na dachu należy odpowiednio przystosować stanowisko pracy, tzn. wyznaczyć i wygrodzić strefy niebezpieczne, w których istnieje zagrożenie spadającymi masami usuwanego śniegu, lodu, jak również narzędziami.

Powinno się także zapewnić bezpośredni nadzór nad wykonywanymi pracami, a pracownicy przed rozpoczęciem każdorazowo pracy powinni być poinformowani o imiennym podziale pracy, kolejnością wykonywania zadań i wymaganiami BHP przy wykonywaniu poszczególnych czynności.

W sytuacji gdy pracodawca nie zapewnia swoim pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i stwarzają one bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez pracownika praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik – zgodnie z art. 210 § 1 K.p. – może powstrzymać się od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Należy w takim przypadku zgłosić pracodawcy fakt i przyczynę odmowy podjęcia pracy, a obowiązkiem pracodawcy będzie usunięcie przyczyn uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie pracy.

Dorota Kriger